6 minut czytania • 27.01.2024 19:44
Szarpanina i okrzyki „ruda świnia do Berlina” przed odsłonięciem pomnika Lecha Kaczyńskiego
Udostępnij
Facebook 
LinkedIn 
Twitter – Był tak przysadzisty – ocenił mężczyzna. – Trochę go powiększyli, na twarzy zwłaszcza. Ale po to, żeby pokazać, że był kimś – dodała kobieta. Recenzowali pomnik Lecha Kaczyńskiego, który właśnie został odsłonięty w Lublinie.
– Muszę podziękować wszystkim, bardzo podziękować, serdecznie. Tym wszystkim, którzy przyczynili się do wybudowania tego pomnika. To dla tych wszystkich, którzy uważają, że polskie dzieje powinny iść w kierunku wolności, w kierunku niepodległości, którzy wierzą, że warto być Polakiem i warto, żeby Polska trwała bardzo ważne wydarzenie – mówił w sobotę (27 stycznia) w Lublinie Jarosław Kaczyński.
Prezes PiS był głównym gościem uroczystego odsłonięcia pomnika swojego brata Lecha Kaczyńskiego. Ten stanął w reprezentacyjnym miejscu Lublina – na pl. Teatralnym przy monumentalnym gmachu Centrum Spotkania Kultur. Na skwerze stoi już jeden pomnik – ks. Idziego Radziszewskiego, założyciela Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Przy nowym pomniku ten stary prezentuje się bardzo skromnie.
Najnowszy lubelski pomnik jest naprawdę duży. Odlaną z brązu blisko trzymetrową postać Lecha Kaczyńskiego umieszczono na tle dwukolorowej ściany.
– Ten pomnik, na razie jeden z niewielu w kraju, to wyraz pamięci o człowieku, który wypowiedział te słowa – nawiązał Jarosław Kaczyński do napisu na pomniku „Warto być Polakiem”. – Który nie tylko je wypowiedział, ale potrafił w swoim działaniu, które trwało przez kilkadziesiąt lat, realizować tę ideę – dodał brat prezydenta, który zginął w katastrofie smoleńskiej w 2010 roku.
Na dwie godziny przed uroczystością odsłonięcia z rzeźby zdjęto białą płachtę. Po raz pierwszy można było sprawdzić, czy Lech Kaczyński jest do siebie podobny. Wtedy też na plac zaczęli się schodzić ludzie. Oglądali, robili zdjęcia, komentowali.
– Był tak przysadzisty – oceniał mężczyzna w średnim wieku. Towarzysząca mu kobieta dodała: – Trochę go powiększyli. Na twarzy zwłaszcza. Ale po to, żeby pokazać że był kimś.
„Lechu, tyś tu nie stał”
Przyszli też przeciwnicy. Przypomnijmy, że nie brakuje głosów, że prezydent Kaczyński nie ma aż takich zasług dla Lublina, że powinien mieć tu pomnik. Inni krytykują lokalizację. Kolejny zarzut jest o to, że wielki monument zasłania pomnik założyciela KUL.
Jednak przeciwników w sobotę na plac przyszło niewielu. Jeden z nich stanął z boku. Miał ze sobą planszę z narysowanym kształtem pomnika ks. Radziszewskiego i napisem „Lechu, tyś tu nie stał”. Ktoś szybko, za pomocą parasola, mu ją wyrwał z rąk. Zaczęła się szarpanina i przepychanki. Policja odciągnęła mężczyznę z transparentem.
– Powinni go spisać, bo w razie zniszczenia pomnika wiadomo kogo przydupić – komentował ktoś w tłumie.
Ale po kilku minutach mężczyzna wrócił na miejsce z porwaną planszą, którą nadal trzymał nad głową. W tym momencie zaczęły się krzyki: „Ruda wrona orła nie pokona”, „Ruda świnia do Berlina”, „gońcie tego szubrawca”, „czerwona hołota” czy „na łyso ogolić”.
Pomnik za milion
Autorami pomnika są Maria Marek-Prus i Piotr Prus. Za jego powstanie odpowiada społeczny komitet, a personalnie Jarosław Stawiarski (PiS), marszałek województwa lubelskiego. Nie byłoby jednak pomnika, gdyby nie było na niego zgody Rady Miasta, w której większość ma prezydent Lublina, Krzysztof Żuk (PO).
Gdy jesienią 2022 r. radni zgodzili się, aby w ten sposób uczcić pamięć Lecha Kaczyńskiego „za” byli wszyscy radni PiS oraz niezrzeszony Stanisław Brzozowski a także proprezydenccy: Jadwiga Mach, Zbigniew Targoński i Zbigniew Jurkowski. Od głosu wstrzymali się: Leszek Daniewski, Adam Osiński i Piotr Choduń. Przeciwko byli: Dariusz Sadowski, Maja Zaborowska, Marcin Bubicz, Jarosław Pakuła, Elżbieta Dados, Magdalena Kamińska, Stanisław Kieroński, Monika Kwiatkowska, Grzegorz Lubaś, Bartosz Margul, Marcin Nowak i Monika Orzechowska.
Koszty postawienia pomnika to „lekko powyżej” miliona złotych, a pieniądze pochodziły „tylko i wyłącznie” od osób prywatnych. Złożyć się miało „co najmniej kilkaset, jak nie tysiąc” osób. Tak mówił nam Marek Krakowski, rzecznik Społecznego Komitetu Budowy Pomnika, a od kilku tygodni dyrektor Centrum Spotkania Kultur, dyrektor instytucji kultury podlegającej marszałkowi województwa.
Kalendarium zdarzeń
23 czerwca 2022 Rada Miasta Lublin zmienia uchwałę z 2018 r. dotyczącą wzniesienia pomnika Marii i Lecha Kaczyńskich na pl. Lecha Kaczyńskiego. Po zmianie jest mowa już tylko o „Św. Pamięci Prezydencie” i nowej lokalizacji.
20 października Rada Miasta Lublin zgadza się na wzniesienie pomnika Lecha Kaczyńskiego z zastrzeżeniem, by „bryła towarzysząca pomnikowi uległa istotnemu zmniejszeniu celem harmonijnego dostosowania do otoczenia”.
8 grudnia KUL usuwa ze skweru pomnik ks. Idziego Radziszewskiego.
15 grudnia Wniosek Fundacji Ruchu Solidarności Rodzin o zmianę wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego na wniosek o warunki zabudowy (WZ).
20 grudnia Wydział Planowania Urzędu Miasta Lublin wzywa fundację do uzupełniania wniosku o decyzję Zarządu Dróg i Mostów UM Lublin (ZDiM).
11 stycznia 2023 Pozytywna decyzja ZDiM na lokalizację fragmentu pomnika w pasie drogowym.
3 lutego Wydział Planowania UM Lublin wysyła projekt decyzji WZ do fundacji, Miejskiego Konserwatora Zabytków, administracji apartamentowca przy Racławickich 10 (GT Group Mieszkaniowa). Na zajęcie stanowiska mają dwa tygodnie.
16 lutego Mieszkańcy wnoszą sprzeciw, pismo podpisuje kilkadziesiąt osób. Potem część z nich swoje podpisy wycofuje.
20 lutego Część mieszkańców występuje do Urzędu Miasta Lublin o uznanie ich za stronę postępowania.
20 lutego UM Lublin wydaje decyzję o warunkach zabudowy (WZ) dla pomnika Lecha Kaczyńskiego.
22 lutego UM Lublin informuje mieszkańców, że stroną może być tylko zarząd wspólnoty.
6 marca Ponad 60 mieszkańców składa wspólny wniosek do zarządu o reprezentowanie ich i wniesienie odwołania od decyzji WZ do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Gdy GT Group tego nie robi, skargę do SKO składa 16 mieszkańców (potem jeden się wycofuje), właściciel restauracji i Komitet Obrony Demokracji.
26 kwietnia Niekorzystna dla skarżących decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
28 kwietnia Pomnik ks. Idziego Radziszewskiego wraca na swoje miejsce.
4 maja Rusza procedura wydawania pozwolenia na budowę dla pomnika Lecha Kaczyńskiego.
8 maja Do Urzędu Marszałkowskiego wpływa wniosek o wycinkę dwóch klonów jesionolistnych klonów.
9 maja UMWL informuje fundację, że przedmiotowy teren wpisany jest do rejestru zabytków, potrzebna jest więc zgoda Wojewódzkiego Konserwatora.
10 maja KOD składa wniosek do Wydziału Architektury i Budownictwa UM Lublin o dopuszczenie do udziału w sprawie.
11 maja Wydział Architektury i Budownictwa UM Lublin wydaje pozwolenie na budowę nowego pomnika.
16-17 maja W CSKL, LCK i na Placu Teatralnym trwa Samorządowy Kongres Trójmorza.
18 maja Wycinka drzew, ruszają prace przy budowie pomnika.
Na zdjęciach: 7 stycznia 2024 r. został w Lublinie odsłonięty pomnik Lecha Kaczyńskiego (Fot. MS)