Miasta Przyjazne Mobilności. Lublin daleko w ogólnopolskim rankingu

W rankingu Miasta Przyjazne Mobilności Lublin zajął daleką – 25. lokatę. Wyprzedziły go nie tylko inne miasta wojewódzkie, ale też małe miejscowości, jak Koluszki czy Reda.

Tytuł Mobilnego Miasta to pierwszy w Polsce ranking miast przyjaznych mobilności współdzielonej*. Stworzyło go warszawskie Stowarzyszenie Mobilne Miasto wraz z ekspertami warszawskiej Szkoły Głównej Handlowej. Badaniem objęto 213 miast i miejscowości. Oceniano dostępność rowerów miejskich, hulajnóg elektrycznych, e-skutery i car sharing.

Autorzy badania podkreślają, że ich celem jest wywołanie dyskusji o „mobilności” miast. – Czy będą to miasta, w których funkcje transportowe będą wciąż konsumowały nawet 35-50 % ich powierzchni, czy też będą to bardziej przyjazne miejsca do życia? – pytają.

Ranking, co nie jest zaskoczeniem, wygrała Warszawa. Na podium stanęły także: Gdynia w kategorii 100-300 tys. mieszkańców, Pruszków (30-100 tys.), Nowy Dwór Mazowiecki (poniżej 30 tys).

Co oceniano?

Badacze przyjrzeli się dwóm kwestiom:

• Ocenie szerokości oferty, czyli czy w mieście są dostępne wypożyczalnie rowerów, rowerów towarowych, hulajnóg, skuterów i samochodów współdzielonych,
• Ocenie gęstości oferty, czyli jak wiele pojazdów mobilności współdzielonej jest dostępnych w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

Lublin stracił punkty za brak możliwości wypożyczenia rowerów towarowych i skuterów. Pod kątem gęstości oferty w naszym mieście na tysiąc mieszkańców przypadają niecałe cztery pojazdy. W Gdańsku, który jest polskim liderem i punktem odniesienia wskaźnik ten jest czterokrotnie większy.

Autorzy badania diagnozują na problemy polskich miast. Po pierwsze – miasta zalane są samochodami. Po drugie – nie badają zjawisk transportowych (nie mierzą kto, gdzie i jak się przemieszcza). Po trzecie – brak jest infrastruktury dedykowanej mobilności współdzielonej*. Wiele miast nie posiada Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej.

– W Polsce wciąż utrzymuje się krytycznie wysoki wskaźnik motoryzacji indywidualnej. Wg danych Eurostat za 2022 r. jest to 687 aut na 1000 mieszkańców, co jest najwyższym wynikiem w UE – czytamy w opracowaniu.

Przede wszystkim infrastruktura

– To właśnie infrastruktura jest kluczem do zmiany zachowań transportowych i to ona determinuje w głównej mierze sposób, w jaki przemieszczamy się po mieście – mówi członek kapituły Adam Jędrzejewski. Wskazuje, że dziś powszechne jest zjawisku uwłaszczenia przestrzeni przez samochody osobowe.

Samochodowych ciągów komunikacyjnych jest kilkukrotnie więcej niż rowerowych, a hektary przestrzeni publicznej oddawane są pod przechowywanie prywatnych aut. Zdaniem autorów rankingu problem zminimalizowałoby szersze wprowadzenie współdzielonych aut osobowych. W tej sytuacji mieszkańcy mogliby zrezygnować z prywatnego auta.

Co to jest mobilność współdzielona?*

Mobilność współdzieloną można sprowadzić do pytania: mieć czy korzystać? Jak wyjaśniają autorzy rankingu, „mobilność współdzielona polega na przemieszczaniu się w obszarach zurbanizowanych za pomocą specjalnie przeznaczonych do tego współdzielonych pojazdów”. W Lublinie do tej kategorii zaliczają się m.in. elektryczne hulajnogi wynajmowane na minuty, Lubelski Rower Miejski, auta wynajmowane na minuty i taksówki. Od komunikacji miejskiej wyróżnia je korzystanie z danego pojazdu na wyłączność.