Troche Korea, trochę Lublin. 18 wiernych radnych gwarantuje spokój prezydentowi Żukowi

„Jest pan największym prezydentem” kontra dziurawe drogi i rzadko jeżdżące autobusy. Krzysztof Żuk wygrał trzy kluczowe głosowania na sesji Rady Miasta i otrzymał votum zaufania oraz absolutorium. Przeciwko byli radni PiS, ale prezydent w radzie ma większość, która nawet niespecjalnie starała się odpierać zarzuty.

Nie licząc wyjątkowych, zwołanych w trybie pilnym, to w każdym roku są dwie najważniejsze sesje w lokalnych samorządach. Na jednej radni głosują nad budżetem na kolejny rok, na drugiej rozliczają wójta, burmistrza czy prezydenta miasta z wykonania budżetu. Raz do roku samorządowcy muszą też przedstawić raport o stanie gminy, powiatu czy województwa. I to własnie działo się w czwartek na sesji Rady Miasta Lublin.

Krzysztof Żuk starał się o votum zaufania, absolutorium i przyjęcie rozliczenia budżetu 2024. Nie było najmniejszych szans, że może mu się to nie udać. Prezydent w radzie na większość (18 radnych) i jedyne co mogłoby go niepokoić, to wystąpienia mieszkańców. Ci, przy okazji dyskusji nad Raportem o stanie Miasta Lublin, mają prawo głosu i swobodnie mogą powiedzieć, co tylko chcą.

Co zaprezentował prezydent

Raport na sesji referował jego autor – dr Mariusz Gwozda z Referatu Strategii i Analiz Urzędu Miasta Lublin. O tym, co zawiera dokument już pisaliśmy. Po prezentacji głos zabrał prezydent Krzysztof Żuk. Chwalił się sukcesami – jak zdobycie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury czy osiągnięcia lubelskich sportowców. Tłumaczył zawiłości finansowania miejskich inwestycji. Krytykował posunięcia poprzedniego rządu. – Z Polskiego Ładu dostaliśmy przeciętnie 6,5 raza mniej niż średnia w kraju czy województwie w przeliczeniu na mieszkańca – narzekał. I wracał pamięcią do początków swoich rządów w Lublinie. – Gdy w 2010 roku pytałem licealistów kto zostanie na lubelskich uczelniach chętnych wielu nie było. Dziś sytuacja wygląda inaczej. Zdecydowana większość chce tu zostać mówił.

Sukces goni sukces. Czytamy Raport o Stanie Miasta Lublin

Liczbami i faktami rzucali też zastępcy prezydenta. Tomasz Fulara mówił wyliczał wyremontowane ulice (w fazie projektu jest Turystyczna, Mełgiewska i Zana) i chwalił współpracę z deweloperami, bo miasto na budowę dróg wyłożyło 150 mln zł, a firmy deweloperskie (na dojazdy do swoich osiedli) 30 mln zł.

Mariusz Banach za największy sukces lubelskiej oświaty uznał wygospodarownaie pieniedzy na wypłaty i podwyżki dla 6,5 tysiąca nauczycieli. Choć przyznał, że teraz wyzwaniem jest niż demograficzny. – Przygotowujemy się do tego, że za kilka lat będzie ok. 40 proc. mniej uczniów i wychowanków. Dzisiaj zaczynamy o uczniów walczyć, coraz chętniej spoglądamy na okoliczne gminy i powiaty – mówił i wrócił do sukceseów. – Nie ma w Polsce miasta, gdzie lepiej uczy się informatyki – przekonywał.

Za Beatę Stepaniuk-Kuśmierzak wiele powiedzieli podlegający jej dyrektorzy, ale sama zastępczyni też wyliczała sportowe sukcesy (koszykówka, siatkówka, piłka nożna, żużel, piłka ręczna), sport akademicki i chwaliła się otworzeniem pierwszych dwóch Miejsc Aktywności Lokalnej – na Sławinku i Szerokim. Kolejne mają powstać w tym roku – na Ponikwodzie i na Wrotkowie.

Natomiast Anna Augustyniak wskazywała na liczne wydarzenia adresowane do seniorów, w tym otwarcie kolejnych dwóch klubów seniora oraz system teleopieki – w opaski życia wyposażono 1,5 tysiąca starszych osób.

Student, senior, przedsiębiorca. „Jest pan największym prezydentem”

Seria wypowiedzi mieszkańców zaczęła się dla prezydenta Żuka dobrze. Głos zabrały 22 osoby z 25, które zgłosiły sie do dyskusji. Różnica wynika z tego, że dwie z listy się nie pojawiły, a trzecia – Andrzej Filipowicz – prosił o możliwość połączenie się zdalnie. Radni klubu prezydenta Żuka (a mają większość w radzie) się na to nie zgodzili.

Sporo osób odczytało z kartki przygotowane wcześniej laurki. Dziękowali prezydentowi za to jak na przestrzeni lat zmieniło się miasto. Mówili o „parku na górkach czechowskich”, Europejskiej Stolicy Kultury, sprawnej komunikacji miejskiej a nawet zintegrowanych planach inwestycyjnych (choć żaden nie został jeszcze uchwalony). – Jest pan największym prezydentem – wygłosiła seniorka, dziękując za zajęcia na Uniwersytecie Trzeciego Wieku. Choć udział w zajęciach jest płatny, a miasto ich nie finansuje.

– Ekologia leży na sercu prezydentowi Lublina, wystarczy spojrzeć na trolejbusy czy autobusy – chwaliła z kolei prezydenta przedsiębiorczyni z ul. Krochmalnej.

Były jeszcze podziękowania od Młodzieżowej Rady Miasta. – Wiemy, że z każdym problemem możemy przyjść do Pana Prezydenta, władze są otwarte na wszystkie nasze pomysły – rozpływała się Liliana Pankowska. Głos zabrali też studenci, którzy nie mieli najmniejszych wątpliwości, że Lublin jest najlepszym miejscem do studiowania. – Czekam na Zintegrowane Plany Inwestycyjne, bo to one podnoszą jakość miasta – mówiła Dajana Torula-Kijewska. – Poczułam, że muszę zabrać głos, by podziękować prezydentowi i radzie miasta za wszystkie inicjatywy, które podejmowali – tak Klaudia Opoka dziękowała za ESK, park na górkach czechowskich i mieszkania przy Arenie Lublin powstające z Funduszu Mieszkań dla Rozwoju.

Pojawiły się też prośby. – Nie wiemy gdzie w razie wojny są schrony – skarżyła się jedna z seniorek,a inna z mieszkanek narzekała na brak dostępności Starego Miasta dla osób na wózkach. Przypomnijmy, że projekt szpilkostrady na Starym Mieście (pasa gładkiej nawierzchni przeznaczonej także dla wózków) wygrał w Budżecie Obywatelskim w 2020 roku. Do dziś nie został zrealizowany, a sprawa nabrała biegu dopiero gdy w Dzień Kobiet zaczęły o to zabiegać radne prezydenckiego klubu.

– Na wydziałach architektury na całym świecie uczą się o dworcu metropolitalnym. (…) Nikt nie przypuszczał, że można zamknąć ulicę przed placem Litewskim. Dziś to wspaniałe miejsce – zachwalała nauczycielka Agnieszka Bronisz, punktując jednak miasto za brak podziemnego parkingu pod placem. Miała też prośbę – o plac zabaw przy Szkole Podstawowej nr 6. – Błagam o ten plac zabaw.

Front dzielnicowy

Na debacie pojawili się przedstawiciele rad dzielnic Za Cukrownią, Hajdów-Zadębie, Tatary i Ponikwody. Cezary Wach – przewodniczący Rady Dzielnicy Ponikwoda chwalił jak Lublin zmienił się przez lata. Chwalił też park na górkach czechowskich. Słowem nie wspomniał o problemach dzielnicy jak brak szkoły (pierwsze koncepcja była prezentowana ponad 10 lat temu) czy sprzeciw mieszkańców wobec grzebowiska dla zwierząt dopuszczonego planem miejscowym.

Lidia Kasprzak Chachaj, przewodnicząca Rady Dzielnicy Za Cukrownią, podkreślała pozytywne zmiany jakie zaszły na dzielnicy: budowę dworca, rewitalizację Parku Ludowego czy kończoną właśnie budowę ul. Lubelskiego Lipca 80. Podkreślała, że dzielnica żyje dzięki imprezom sportowym. Nie wspominała o uciążliwościach z tym związanych, choć o „uporządkowanie terenu przy dworcu oraz przy stadionie (szczególnie po wydarzeniach sportowych)” rada dzielnicy apelował w marcu tego roku.

Emocjonalne było wystąpienie Jacka Skiby, przewodniczącego zarządu Rady Dzielnicy Hajdów-Zadębie. – Pamiętam jak stałem tutaj pod Ratuszem „Murem za Żukiem”. Dziś mam wrażenie, że jest Pan po drugiej stronie tego muru – mówił Skiba. Nawiązał do sytuacji, gdy mieszkańcy protestowali przeciwko wygaszeniu mandatu prezydenta Lublina za złamanie przepisów ustawy antykorupcyjnej. Zdaniem CBA Żuk zasiadając w Radzie Nadzorczej PZU Życie złamał prawo, co później przyznały sądy. Wyrok ten zapadł jednak po zakończeniu kadencji, więc ostatecznie mandatu nie stracił.

Skiba punktował, że głos rad dzielnic wcale nie jest brany pod uwagę, choć miasto ciągle chwali się tym, jak zarządzany jest Lublin. Wskazał przy tym na kwestię sprzeciwu rad dzielnic do budowy spalarni (prezydent Lublina wydał zgodę na budowę spalarni KOM-EKO, a decyzję tą podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W podobnym tonie wypowiadała się Krystyna Brodowska ze stowarzyszenia Ekologiczny Lublin. Sygnalizowała, że spalarni w Lublinie może powstać aż trzy.

– Mam wrażenie, że niektóre lubelskie ulice to instalacje artystyczne przygotowane pod ESK – tak fatalny stan lubelskich ulic skomentował Skiba. Zarzucił też miastu brak działań zmierzających do odnowienia zabytkowego budynku Czerwonej Karczmy z ul. Turystycznej czy brak wykorzystania Dworku Graffa w kontekście Europejskiej Stolicy Kultury. Na końcu Skiba wyraził swoje oburzenie, że w Radzie Miasta zasiadają radne, które nie mieszkają w Lublinie. To m. in. Magdalena Szczygieł-Mitrus oraz Anna Ryfka.

Podmiejskie radne twierdzą, że mieszkają w Lublinie. Wojewoda chce jednak dowodów

Józef Nowomiński, przewodniczący Rady Dzielnicy Tatary, zaczął od kwestii dzielnicowych apelując by zamiast zamykać przedszkola to zmniejszyć liczebność oddziałów. Później odniósł się do budżetu – Jestem codziennym użytkownikiem komunikacji publicznej. Może i komunikacją jeździ się wygodniej, ale jeździ ona zbyt rzadko – tłumaczył. Wskazał, że choć wydatki na komunikację miejską rosną w budżecie wolniej niż cały budżet i w efekcie autobusy nie jeżdżą tak często, jak powinny.

Paweł Waga, były członek rady dzielnicy Sławin – apelował zaś o więcej terenów zielonych w dzielnicy. – Chciałbym wyrazić poparcie by miasto negocjowało z deweloperem odzyskanie terenu górek czechowskich – prosił. Dodał, jednak by robić to z głową i uszanować mogiły.

Deweloper wybuduje „2,5 tysiąca mieszkań”. Na górkach czechowskich miasto widzi bloki i „akademiki”

Kultura prosi o pieniądze

Debatę o stanie miasta zamknął sektor pozarządowy. Wspólnym głosem jego przedstawiciele wskazywali, że na ich działalność brakuje pieniędzy w miejskim budżecie. Dariusz Figura Fundacja Twórczości, Edukacji i Animacji Młodzieży TEATRIKON (prowadzi m.in. MAL na Szerokim czy Kosmos Przestrzeń Młodych na al. Racławickich) mówił o potrzebach młodzieży. Zwrócił uwagę, że wieloletnie finansowanie tych miejsc kończy się w bieżącym roku, a miasto finansuje tylko niepełny etat. Zwrócił też uwagę na marginalizowani roli organizacji pozarządowych w kontekście ESK. – Przez 10 lat dofinansowanie instytucji kultury wzrosło dwukrotnie (z 44 do 61 mln zł), a pozarządowych tylko o 10 proc. (do 3,4 mln zł) – podsumował.

Aleksandra Kulik z fundacji Sempre a Frenta (m.in. Centrum Informacji i Rozwoju Młodzieży przy ul. Lubartowskiej) chwaliła i dziękowała za Europejską Stolicę Młodzieży.m. – Nie porzućmy tego. Inwestujemy w to. Młodzi ludzie są ważni – mówiła, apelując o zaplanowane i systemowe wsparcie młodzieży.

Tymoteusz Wojna z Fundacji Dobrych Pomysłów (Punkt Kultury na Bronowicach), kontynuował wątek braku pewności finansowania dla przestrzeni młodzieżowych. Szeroko opowiadał też o tym jak wygląda praca tego punktu i jak ważna w lokalnej społeczności jest to inicjatywa. – Apeluję o dalsze wsparcie dla sieci przestrzeni młodych – zakończył. Wątek ten kontynuował Piotr Skrzypczak ze stowarzyszenia Homo Faber, jednak w odniesieniu do Baobabu (miejsca integracji migrantów, uchodźców i mieszkańców Lublina).

Pieniądze będą, plac zabaw też

3,5 godziny minęło, gdy mógł odpowiedzieć prezydent. – Odpowiedzi nie będzie dużo, bo też sporo osób nie formułowało pytań czy problemów – stwierdził. – Do Pana Skiby w ogóle się nie odniosę – powiedział, wskazując, że była to wypowiedź ad personam. Do części odniósł się za to jego zastępca Tomasz Fulara: – Dworek Graffa chcielibyśmy dostosować do potrzeb Ośrodka Leczenia Uzależnień. Mam nadzieję, że już niedługo zobaczymy go w nowej odsłonie – powiedział.

Żuk wskazał, że nie ma już mowy o trzech spalarniach, bo jeden z inwestorów nie uzupełnił braków. – Nie możemy nie wydać decyzji środowiskowej, bo narażamy się na zarzut rażącego naruszenia prawa – tłumaczył działania Ratusza. A Mariusz Banach zaprzeczył, żeby było wygaszanie grup w przedszkolach.

Fulara wział na siebie sprawę komunikacji miejskiej i tłumaczył: – Trudno porównać 2019 i 2024 roku, choćby ze względu na pandemię. Staramy się dopasować do liczby pasażerów.

Weekendy po staremu, nocne tylko od święta. Wakacyjny rozkład jazdy w Lublinie

Prezydent uspokoił też sektor pozarządowy. – W ramach ESK mamy zabezpieczone środki dla organizacji pozarządowych a przestrzeniom młodzieżowym nie grozi wyłączenie – zapowiedział Żuk. – W projekcie prognozy finansowej są na to wpisane środki na to do 2030. Na ten rok to 1,9 mln zł – uzupełniła skarbnik Lucyna Sternik.

Pozytywnie ma się też zakończyć kwestia placu zabaw przy SP6. – Jesteśmy w trakcie wyłonienia wykonawcy dla placu zabaw przy SP6. W wakacje powinien być gotowy – zapewnił Fulara.

Atak radnych PiS

Krytyczne słowa mieszkańców pod adresem prezydenta Żuka były tylko wstępem do ataków ze strony opozycyjnych radnych z PiS.

Zaczął Tomasz Gontarz, który kpił że w pochwałach ze strony niektórych mieszkańców: –  Odniosłem wrażenie, że rozmawiamy nie o absolutorium i raporcie o Lublinie, tylko o Pjongjangu, stolicy Korei Północnej. Brakowało mi tylko stwierdzeń typu „nasz ukochany przywódca” i „świetlana przyszłość miasta Lublin” – skomentował. I przeszedł do „marnego stanu” najważniejszych ulic. – Zastanawiam się, czy nie warto ich przemianować na „szpilkostrady”, bo szpilkostrada (planowany gładki pas nawierzchni na Starym Mieście – red.) jest przez Ratusz traktowana priorytetowo – kpił Gontarz. Mówił też o „niedasizmie”, który przebija się w odpowiedziach na jego interpelacje: naprawie wyświetlacza na przystanku na pl. Wolności, z czym miasto czeka na środki z UE czy brakiem transmitowania w sieci komisji Rady Miasta. Krytykował fakt, że konsultacje społeczne dotyczące zabudowy górek czechowskich odbywają się w wakacje.

– Ekologia. Chwalimy się w raporcie liczbą posadzonych drzew. Też podam liczbę – 1708 miejskich kopciuchów. A wiecie państwo, ile usunięto ich w 2024 roku? Jeden – mówił Gontarz mając na myśli starego typu piece w lokalach należących do miasta.

Bartłomiej Bałaban (PiS) uderzył w stan komunikacji miejskiej. Narzekał, że teraz trzeba planować podróż, sprawdzać rozkłady, a autobusy i trolejbusy jeżdżą za rzadko. – Może skrócić kursy komunikacji, a żeby były częściej, na zasadzie przesiadek – proponował radny. I radził w kwestii remontu chodników, parkowania samochodów, zarządzania zieloną falą na ulicach. – Kolejna rzecz, gdzie się nie pójdzie pełno jest śmieci – mówił. I narzekał na poranny stan Ogrodu Saskiego. Do treści raportu za 2024 rok się nie odniósł.

W obronie prezydenta stanął Bartosz Margul (klub prezydenta Żuka). Przyznał, że stan dróg jest kiepski, ale tłumaczył Gontarzowi, że zmiany za rządów PiS sprawiły, że Lublin stracił 300 mln zł. – Ten deficyt, jaki powstał trzeba zasypać ściągając pieniądze z inwestycji. Ale trzeba pamiętać o tego praprzyczynach – pouczał radnego PiS.

I tu zaczęły się przepychanki słowne między radnymi. Włączył się w to Marcin Jakóbczyk (PiS) kpiąc, że wszystko co złe to wina Prawa i Sprawiedliwości. Szybko przeszedł do tego, że buspasy w Lublinie są niepotrzebne i tylko utrudniają ruch. A winę za to zrzucił na Unię Europejską, która promuje transport zbiorowy m.in. przez takie wyznaczone jezdnie. – Jak ktoś w Europie wymyśli, żeby wypróżniać się do paczkomatu, to będziemy wypróżniać się do paczkomatu? Nie. Lublin nie przystaje do Warszawy ani do aglomeracji śląskiej, to nie jest to samo natężenie ruchu. Po co nam buspas na Drodze Męczenników Majdanka? Gdyby tam były cztery pasy, to okej, ale przy dwóch? – mówił Jakóbczyk.

Dostało się też prezydentowi za kłopoty z budową nowego stadionu żużlowego. Jakóbczyk krytykował władze miasta, że nie „wyszarpały” pieniędzy od rządu. – Rozbudowa nie jest rozwiązaniem, które kogokolwiek będzie satysfakcjonowało – to o planie Ratusza na przebudowę stadionu przy al. Zygmuntowskich.

Łagodniejszy był kolejny rady PiS Tomasz Pitucha, który przyznał prezydentowi Żukowi rację, że chwali się sukcesami sportowymi i jest to wykorzystywane promocyjnie. Na plus zaliczył także rosnącą liczbę turystów i zaangażowanie młodzieży. Ale uderzył w finanse: – Patrząc na Raport o Stanie Miasta muszę stwierdzić, że o ile chodzi o wydatki inwestycyjne, to jest to najgorszy budżet od wielu lat – tak Pitucha mówił o deficycie budżetowym wynoszącym ponad 500 mln zł i emisji obligacji na przeszło 300 mln zł. I punktował, że nie udało się wydać wszystkich zaplanowanych na 2024 r. pieniędzy na inwestycje, a stan dróg jest fatalny.

I znowu trzeba było bronić raportu i dokonań miasta. Podjął się tego szef prezydenckiego klubu Piotr Choduń. Przyznał, że jest optymistą i woli skupiać się na pozytywach. Wyliczał jakie ulice zostały wyremontowane i przyznał, że jako kierowca (nie jeździ często komunikacją miejską – co też przyznał) widzi zmiany. – Trochę się w tym Lublinie dzieje i to całkiem sporo. Nie mamy takiego tempa, jakiego byśmy chcieli, bo nie mamy na to środków. Cieszmy się z tych rzeczy, z których lublin staje się znany; kultura, sport, partycypacja – radził.

Potem było o rynku pracy, komunikacji miejskiej, zadłużaniu się miasta, realizowaniu budżetu, budowie mieszkań, rewitalizacji okolicy Zalewu Zemborzyckiego.

– Jeśli na posiedzeniach Rad Dzielnic przegłosowywane są wnioski o zakupie samochodu dla Straży Miejskiej (dzielnice się dołożyły-red.), to coś jest nie tak – punktował Piotr Popiel (PiS), który oczekuje, że raport będzie dokładniejszy i chętnie by się dowiedział, jaki jest stan dróg i mostów w Lublinie. Co do partycypacji, to przypomniał jak wyglądało dyskusja z mieszkańcami przy przebudowie ulicy Samsonowicza i wycinka drzew. – Chciałbym na koniec podziękować. Przez 10 lat prosiłem o przebudowę ul. Samsonowicza i wkrótce jest – mówił radny i dziękował przy okazji np. Przemysłowi Czarnkowi, bo jak mówił Popiel, to dzięki niemu znalazły się pieniądze na tę inwestycję.

I to był ostatni głos ze strony radnych. Potem odpowiadał Krzysztof Żuk. – Nie zawiódł mnie ani pan Gontarz, ani pan Derewenda. Lublin jest w ruinie jak co roku – zaczął. I ocenił, że w debacie było wiele elementów politycznych. – Darowałbym sobie złośliwość, że uczniowie wybierają lubelskie uczelnie, bo nie stać ich na studiowanie poza Lublinem. Od ponad 10 lat mówimy jaki Lublin akademicki jest znakomity. Dzisiaj możemy przytaczać na to konkretne dane. To rzeczywiście są świetne uczelnie – tu się prezydent odnosił do słów Roberta Derewendy (PiS).

– Też chcieli byśmy dużo więcej inwestycji, w tym tych największych – przyznał, ale też podkreślał, że bezrobocie to tylko 4 procent, a pracodawcy bez trudu znajdują pracowników wśród lubelskich absolwentów.

– Nie traktujcie nas jako tych, którzy niefrasobliwie rozdysponowują te środki. To wszystko służy naszym mieszkańcom – to z kolei o zaciąganych kredytach.

Tym jednak radnych PiS nie przekonał, bo gdy doszło do glosowania nad votum zaufnia to 13 radnych było przeciw (klub PiS), ale 18 zagłosowało „za”.

Kilka minut przed północą z czwartku na piątek taką samą liczbą głosów zdecydowała, że Krzysztof Żuk uzyskał absolutorium.

Wspópraca Sławomir SKomra

Na zdjęciu: Trzy ważne głosowania na czwartkowej sesji i wszytskie wygrane dla prezydenta Lublina (Fot. Krzysztof Żuk Facebook)

Dzielnicowa lista życzeń czyli o czym marzą mieszkańcy Czechowa, Czubów, Kośminka…

Radny chciał „pokazać jak działa miasto”. Prezydent Żuk się nie zgodził