Rozpoczął się remont Pałacu Lubomirskich. Potężne pieniądze i ogromny zakres prac

Prawie 190 mln zł będzie kosztowała gruntowna renowacja jednego z najbardziej charakterystycznych zabytków w centrum Lublina. Za nieco ponad dwa lata będzie tu można poznać 1000-letnią historię Kresów w Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.

Muzeum Narodowe w Lublinie, którego częścią jest pałac przy placu Litewskim 3, przetarg na jego przebudowę ogłosiło na początku tego roku. O potężne zlecenie ubiegały się dwie firmy: lokalny Lubren z Lublina oraz warszawski Budimex. Oferta stołecznej firmy – 294,5 mln zł – była dużo wyższa od konkurenta, który zaoferował 189,7 mln zł i to właśnie lubelska firma zajmie się renowacją zabytkowego, pochodzącego z XVI wieku pałacu Lubomirskich, gdzie przez lata mieścił się Wydział Politologii UMCS. Jednak pod koniec 2017 roku uczelnia sprzedała siedzibę Wydziału Politologii za 10,7 mln – z myślą o budowie muzeum.

– Rozpoczęte we wrześniu prace zakładają adaptację pałacu Lubomirskich dla potrzeb Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej – mówi Jawnemu Lublinowi dr Marcin Gapski, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie ds. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. – Planowana wystawa „Podróż po Kresach” będzie miała 2.500 mkw. powierzchni, zajmie poziomy -2, parter oraz pierwsze piętro i będzie przybliżała 1000 lat historii, od X wieku do współczesności. Opowie o tym, jak powstała Rzeczypospolita Obojga Narodów, jak kształtowało się to państwo, jak następnie upadło w wyniku zaborów, jakie później drogi obierali dla siebie Polacy, Litwini, Białorusini i Ukraińcy, jakie było dziedzictwo Rzeczypospolitej i jak do tego dziedzictwa dziś podchodzimy. Przy okazji chcemy też zdekonstruować wiele mitów związanych z Kresami i pokazać fakty na temat naszych dziejów.

Poziom -2 zostanie praktycznie wybudowany od podstaw. Piwnice są obecnie pod częścią pałacu, za czasów UMCS w podziemiach działał popularny bar „Alibi”. Kondygnacja -1 będzie miała głównie charakter techniczny, natomiast -2 będzie służyła celom wystawienniczym: tam będzie rozpoczynała się wystawa stała, tam również znajdzie się przestrzeń na salę wystaw czasowych. W pałacu znajdzie się również przestrzeń do prowadzenia warsztatów, pracownie konserwatorskie, biura i magazyny muzealne.

– Przede wszystkim opieramy się na zabytkach. Zgromadziliśmy ponad 3000 bardzo różnych obiektów. Są to zarówno obrazy, wytwory rzemiosła artystycznego, przedmioty codziennego użytku, dokumenty, relacje historii mówionej, które nagrywaliśmy. Będziemy posługiwali się również nagraniami  ze świadkami historii wykonanymi przez inne  instytucje. Będzie to bardzo nowoczesna wystawa narracyjna, podczas której chcemy naszego odbiorcę kierować ku oryginalnym przedmiotom pochodzącym z różnych epok – mówi wicedyrektor – dodaje wicedyrektor Gapski.

Powstanie też kawiarnia muzealna, która zajmie dawną oficynę skarbową (w niższym parterowym budynku bliżej fontann na pl. Litewskim). Będzie ona dostępna zarówno z zewnątrz, jak i od środka. Zgodnie z zapowiedziami muzeum, będzie przenosiła zwiedzających w czasie i przestrzeni.

Prace budowlane i adaptacyjne mają potrwać do końca 2026 roku. W całości zostaną sfinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Pałac Lubomirskich

Jego historia sięga XVI wieku. U schyłku XVII stulecia został przebudowany na pałac barokowy według projektu Tylmana van Gameren, architekta Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Obecny jego kształt jest wynikiem przebudowy z I poł. XIX w., według projektu Henryka Marconiego w stylu klasycystycznym. Z pałacem wiążą się ważne wydarzenia z historii Polski. M.in. w nocy z 6 na 7 listopada 1918 roku utworzono w nim rząd Ludowy Republiki Polskiej pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego. W okresie dwudziestolecia międzywojennego był siedzibą instytucji administracyjnych i wojskowych. (źródło: Muzeum Narodowe w Lublinie)

Przebudowa pałacu Lubomirskich potrwa do końca 2026 roku

fot. Krzysztof Wiejak