Od bramy do bramy i w bok. Jak ma wyglądać szpilkostrada na Starym Mieście

Będzie wiodła od Bramy Krakowskiej do Grodzkiej. W trzech miejscach się rozgałęzi. Projekt tzw. szpilkostrady uzgodnili już konserwatorzy zabytków. Wymieniona zostanie większość kostki brukowej na głównej uliczce Starego Miasta.

Ten artykuł powstał dzięki wsparciu Czytelników. Nie czekaj, wspieraj.

• nr konta: 71 1090 2590 0000 0001 4947 2615
• zostań patronem: patronite.pl/jawnylublin
• szybki przelew: jawnylublin.pl/wplacam
• paypal: kontakt@fundacjawolnosci.org

Wbrew potocznej nazwie wcale nie chodzi o komfort kobiet chodzących na wysokich obcasach, ale o osoby na wózkach inwalidzkich, które mają trudności z poruszaniem się i rodziców z wózkami dziecięcymi. Pomysł ma już blisko dekadę. W 2016 r. Anna Glijer (jest dziś miejską radną klubu prezydenta Krzysztofa Żuka) zgłosiła w Budżecie Obywatelskim projekt powstania szpilkostrady. Nie zdobył jednak wystarczającego poparcia w głosowaniu. Dwa lata później była kolejna próba, a za kolejne dwa następna. I tym razem się udało. Wtedy za tym projektem stał Krzysztof Kowalik (Jawny Lublin, Fundacja Wolności, Porozumienie Rowerowe). Ale szpilkostrada nigdy nie powstała.

W tym roku miasto wróciło do tego rozwiązania. 8 marca kilka radnych klubu prezydenta Krzysztofa Żuka sfotografowało się na Starym Mieście w szpilkach, a przed wakacjami Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie zamówił projekt. Przygotowaniem dokumentacji zajął się – za 32 tys. zł – Michał Jukowski z Katedry Dróg i Mostów Politechniki Lubelskiej, który prowadzi też własną firmę projektową.

Projekt Krzysztofa Kowalika, który w 2020 roku wygrał głosowanie w Budżecie Obywatelskim, zakładał 400-metrowy pas równej nawierzchni o szerokości 1,5 metra. Teraz plan jest inny – pas będzie dłuższy i znacznie szerszy.

Zgodnie z najnowszą koncepcją, szpilkostrada ma mieć 500 metrów długości, zaczynać się przy Bramie Krakowskiej i biec do Bramy Grodzkiej. W trzech miejscach będzie się rozwidlała. Na wysokości wejścia do Trybunału Koronnego równy, wąski pasek nawierzchni będzie prowadził do drzwi zabytkowego budynku. Kolejny punkt to ulica Rynek po lewej stronie Trybunału – szpilkostrada zostanie poprowadzona w kierunku ulicy Złotej. Punkt trzeci Plac po Farze – tu szlak się rozwidli w wąską ścieżką w stronę placu.

Równo i szeroko

Pomysł ma swoich zwolenników i przeciwników. „Wszystko zniszczą, 0 szacunku do historii” – to jeden z komentarzy na naszym profilu facebookowym, gdy w lipcu napisaliśmy o tych planach. Inny komentarz: „Jeszcze pas dla ludzi chcących chodzić w korkach piłkarskich„. Z drugiej strony padają argumenty o osobach, które mają problemy z poruszaniem się czy o wózkach dziecięcych.

Nie brakuje też obaw co do wyglądu szpilkostrady. Dlatego pomysł musiał przejść uzgodnienia ze służbami konserwatorskimi, a projekt musiał zaakceptować zarówno Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków jak i Miejski Konserwator Zabytków. – Pod jego opieką jest odcinek ulicy Grodzkiej od ulicy Bramowej do bramy Rybnej – wskazuje Dariusz Kopciowski LWKZ. I sam narzeka na stan obecnej nawierzchni.

W uzasadnieniu wydanej przez niego decyzji czytamy: „Obecna nawierzchnia ulicy Grodzkiej wykonana jest z kostki granitowej, łupanej w kolorze szarym i czerwonym. Stan kostki jest niezadawalający – nawierzchnia posiada liczne nierówności oraz wypłukane spoinowanie a także miejscowo zaniżenia” – a konserwator podkreśla problemy w poruszaniu się po takim trakcie.

– W ramach prac przewidziane jest wykonanie nawierzchni z nowej kostki granitowej, ciętej, płomieniowanej – informuje Monika Fisz, rzeczniczka prasowa ZDiTM w Lublinie.

Będzie to kostka o różnych, ale zbliżonych wymiarach do tej położonej obecnie. Tyle że równa z niedużymi (1 cm) fugami cementowo-wapiennymi. Ale wcale nie będzie to wąski pasek. Zamysł jest taki, by nawierzchnia brukowa została wymieniona na całej powierzchni między widocznymi dziś pasami z czerwonej kostki.

– Nowa nawierzchnia zostanie wpasowana w obecną. Oznacza to, że nie będzie na skrajach równego zakończenia, ale nowa kostka będzie „wchodziła” miejscami w starą – dodaje konserwator Kopciowski i zaznacza, że obecna kostka znajdująca się na środku ulicy zostanie wymieniona, ale prace nie będą głębokie. Jest jego zgoda na położenie nowej kostki na obecnej podbudowie i podsypce cementowo-wapiennej.

„Nowa nawierzchnia w przekroju poprzecznym została dopasowana do obecnego stanu tzn. rzędnych wysokościowych kostki w kolorze czerwonym oraz do osi istniejącego ścieku. Ściek zostanie zaniżony względem nawierzchni ulicy o około 2 cm. Istniejące odwodnienie liniowe zostanie oczyszczone i postawione in situ” – napisał konserwator w decyzji.

Kwestia sporych pieniędzy

Kiedy ostatnio rozmawialiśmy z ZDiTM, była mowa o wydatkach w granicach 2 mln zł. Teraz o konkretnych kwotach rzeczniczka ZDiTM mówi nie chce. – Kosztorys inwestorski jest dokumentem służącym do ustalenia wartości zamówienia i stanowi podstawę przygotowania postępowania przetargowego – stwierdza. I tłumaczy, że ujawnienie takich danych może naruszyć zasady uczciwej konkurencji, bo firmy zainteresowane przetargiem wiedzieliby wcześniej, w jakich granicach finansowych zamierzają się poruszać urzędnicy.

– Dlatego też ujawnienie kalkulacji może być uzasadnione dopiero po zakończeniu postępowania  o udzielenie zamówienia publicznego – dodaje.

Budowa planowana jest na lata 2026-2028, ale wszystko zależy od pieniędzy. Tych miasto nie ma i liczy, na dotację z funduszy UE, którymi dysponuje marszałek województwa. Chodzi konkretnie o fundusze na „Rewitalizację zdegradowanych obszarów miejskich”. Jest to działanie unijne, z którego latem tego roku Lublin otrzymał pieniądze na przebudowanie i urządzenie od nowa Błoni pod Zamkiem (10 mln zł dofinansowania) i odnowienie amfiteatru na Tatarach (10 mln zł).

Projekt, na który miasto chce zdobyć pieniądze z UE jest znacznie szerszy niż szpilkostrada. To „Kompleksowa rewitalizacja przestrzeni publicznych na obszarze Starego Miasta w Lublinie”.

Na zdjęciu: Nowa, równa nawierzchnia ma zostać położona między pasami z czerwonej kostki, które są dziś na Starym Mieście. (Fot. Sławomir Skomra)