Wesprzyj Kontakt

4 minuty czytania  •  09.01.2023

Na Pomorzu 3,4 mln zł kar za poziom recyklingu śmieci. Ile u nas?

Udostępnij

Pomorski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska nałożył za 2020 rok 3,4 mln zł kar na gminy tegoż województwa. W lubelskim trwa sprawdzanie raportów. Na razie Lubelski WIOŚ nałożył 14 decyzji karnych na łączną kwotę 51 954 zł.

Raporty samorządów z wykonania recyklingu śmieci za lata 2019-2021 spłynęły właśnie z Urzędu Marszałkowskiego do WIOŚ-u. Na 213 gmin województwa lubelskiego aż 117 miało w poprzednich latach problem w co najmniej jednym z opomiarowanych obszarów.

Osiągnięty poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia

Limity ustawowe za lata 2019-2020 to minimum 40% i 50% zebranych śmieci – frakcje papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła – mają być gotowe do ponownego przetworzenia. Możemy zrobić to sami wrzucając odpowiednie śmieci do dedykowanych pojemników, bądź za dodatkową opłatą, zrobią to za nas pracownicy zakładów segregacji i zagospodarowywania odpadów. Dlatego śmieci zmieszane są droższe od posegregowanych.

W 2021 r. limit wynosił tylko 20%, ponieważ zaczęto liczyć śmieci nadające się do przetworzenia w stosunku do wszystkich odpadów komunalnych, w tym m.in. bioodpadów czy tekstyliów, wcześniej nie branych pod uwagę.

W 2019 roku 40% minimalny poziom recyklingu nie osiągnęło 46 gmin. W 2020 roku z 50% wskaźnikiem miało już kłopot 75 samorządów. Na szczęście korzystne dla większości zmiany w prawie spowodowały, że limit 20% recyklingu nie udało się w 2021 przekroczyć tylko 20 gminom.

Niestety dla samorządów, poziomy w kolejnych latach będą rosły skokowo aż do 2025 roku. Gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej:

roklimit (procent wagowo)
202120
202225
202335
202445
202555

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Klimatu opłata za niespełnienie minimalnych limitów recyklingu wynosiła w 2020 roku około 176 zł, a w 2021 roku już ponad 276 zł za każdą tonę brakującą do wypełnienia limitów. Co ważne kosztów kar gmina nie może pokryć za opłat za gospodarowaniem odpadami.

Przykład:

Gmina Batorz zebrała łącznie w 2021 roku 289 ton odpadów. Do spełnienia 20% limitu zabrakło samorządowi 3,93%, czyli po przemnożeniu około 11 ton odpadów. Wyliczona kara 3.135 zł

Ten artykuł powstał dzięki wsparciu finansowemu naszych czytelników

Wspieram

Zakładając, że w gminie Batorz nic by się nie zmieniło w 2022 roku, karę będzie trzeba zapłacić za brakujące 8,93% Opłata zaś wyniesie już 285 zł. Do spełnienia celu zabraknie 26 ton, a kara za ich brak wyniesie ponad 7,4 tys. złotych.

Będą kary idące w miliony złotych?

Z Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska dowiedzieliśmy się, że dopiero 24 października Marszałek Województwa przesłał zweryfikowane sprawozdania z realizacji przez gminy zadań z zakresu zagospodarowywania odpadów komunalnych za lata 2019-2021. Jest to nowy obowiązek sprawozdawczy nałożony na samorządy, dlatego długo trwało ich przygotowanie i poprawianie błędów w raportach.

Niestety, aż 9 samorządów rokrocznie nie spełnia kryteriów odzyskiwania i przygotowania odpadów do przetworzenia. Co najmniej drugie tyle tylko zmianie sposobu liczenia zawdzięcza, że w końcu udało im się spełnić kryteria, ale są niewiele ponad kreską.

Zapytałem samorządy, które mają poważne problemy ze spełnianiem limitów recyklingu, jak zamierzają je spełnić w kolejnych latach i czy mają w budżetach środki na kary z WIOŚ?

Urzędnicy zamierzają zintensyfikować akcje edukacyjne do mieszkańców oraz uszczelnić system kontroli. Niektóre samorządy mają już w budżecie na 2023 rok zarezerwowane środki na ewentualne kary. Część z gmin ma zapisy w umowach z obsługującymi wywózkę śmieci firmami o przerzuceniu na te podmioty możliwych kar. W mojej ocenie takie zapisy są niedopuszczalne w świetle wyroków sądów, które uniemożliwiają finansowanie kar z opłat pobieranych od mieszkańców. A przecież z tych opłat jest wynagradzana firma odbierająca śmieci.

Gmina (GM – gmina miejska)201920202021
limit ustawowylimit >40%limit >50%limit >20%
Abramów32,7344,8619,58
Adamów (pow. łukowski)54,0444,8336,21
Adamów (pow. zamojski)43,5365,9722,41
Aleksandrów39,5745,2925,67
Annopol26,6351,2720,77
Baranów60,1756,1736,89
Batorz23,0622,9916,07
Bełżec75,0179,3652,48
Bełżyce29,3540,8623,94
Biała Podlaska (GM)44,4162,1544,12
Biała Podlaska43,7749,8534,09
Białopole43,1536,0434,64
Biłgoraj (GM)82,1157,4150,06
Biłgoraj43,5394,9123,13
Biszcza45,7946,6720,45
Borki63,3859,0621,39
Borzechów43,7935,5321,98
Bychawa41,8844,5215,48
Chełm46,2455,9225,79
Chełm (GM)44,0954,2120,16
Chodel37,3559,5925,84
Chrzanów15,6215,3714,14
Cyców52,8379,2557,02
Czemierniki49,1561,7346,35
Dęblin (GM)52,3370,4427,34
Dębowa Kłoda35,7969,2929,58
Dołhobyczów40,8438,5638,41
Dorohusk42,6340,1345,32
Drelów47,5433,6342,66
Dubienka31,1582,6633,74
Dzierzkowice31,7535,5625,90
Dzwola26,8329,2820,64
Fajsławice55,0361,0638,75
Firlej46,2161,5038,85
Frampol41,4443,7124,81
Garbów38,1652,1312,62
Głusk54,7352,4462,27
Godziszów28,0625,3026,25
Goraj40,1142,7423,41
Gorzków50,5161,1443,44
Gościeradów41,7249,6920,35
Grabowiec37,2340,8427,62
Hanna62,1356,6338,00
Hańsk59,1061,2441,21
Horodło39,5132,5522,06
Hrubieszów (GM)28,5364,7636,94
Hrubieszów44,5921,2443,02
lzbica51,0735,0235,01
Jabłonna57,1755,9831,00
Jabłoń64,4065,3723,60
Janowiec82,9661,8022,32
Janów Lubelski38,0456,4630,07
Janów Podlaski48,3955,4040,04
Jarczów45,1339,2321,70
Jastków57,9569,0217,01
Jeziorzany43,4055,6838,09
Józefów48,3269,1146,39
Józefów nad Wisłą35,3340,2844,08
Kamień56,9164,5319,50
Kamionka55,5146,4323,68
Karczmiska61,1068,5333,40
Kazimierz Dolny71,3370,4522,39
Kąkolewnica48,2756,5832,69
Kłoczew45,6876,0445,69
Kock24,9758,5059,00
Kodeń48,4858,9726,77
Komarówka Podlaska46,3448,6733,98
Komarów-Osada44,3437,1520,33
Konopnica56,7974,3957,52
Konstantynów67,5961,4933,20
Końskowola51,3762,0432,80
Krasnobród57,1879,8136,54
Krasnystaw64,4172,8128,00
Krasnystaw (GM)76,3189,9037,00
Kraśniczyn56,0262,0553,92
Kraśnik38,3443,5319,69
Kraśnik (GM)43,5062,1821,47
Krynice39,4739,8333,31
Krzczonów43,4460,2526,47
Krzywda59,4151,7545,06
Księżopol51,0454,2627,02
Kurów40,7770,6611,32
Leśna Podlaska39,2250,8432,70
Leśniowice45,4548,1227,94
Lubartów (GM)49,2755,7044,63
Lubartów84,6657,7946,98
Lublin (GM)87,0185,1224,19
Lubycza Królewska92,8560,6024,22
Ludwin36,1935,9636,04
Łabunie49,2943,5023,44
Łaszczów41,9524,1120,61
Łaziska41,6137,7217,24
Łęczna40,6055,9321,71
Łomazy43,6694,4827,12
Łopiennik Górny46,9856,8036,34
Łukówa55,9649,4226,80
Łuków (GM)72,9768,3020,98
Łuków48,4756,3330,21
Markuszów67,4743,5020,73
Mełgiew44,9467,5936,61
Miączyn30,6039,9526,52
Michów46,0157,0321,20
Międzyrzec Podlaski (GM)74,3483,2133,84
Międzyrzec Podlaski78,7369,2047,77
Milanów49,8065,8940,55
Milejów39,1349,6018,10
Mircze52,5257,5341,83
Modliborzyce32,3056,3816,87
Nałęczów69,2376,0632,04
Niedrzwica Duża49,5427,3914,48
Niedźwiada45,7259,7438,85
Nielisz35,2963,3931,17
Niemce86,5298,6548,31
Nowodwór47,4746,7638,60
Obsza48,7444,7326,91
Opole Lubelskie44,8450,7321,76
Ostrów Lubelski50,7750,5824,49
Ostrówek47,6954,9534,86
Parczew75,8852,4024,02
Piaski58,4674,4637,86
Piszczac38,3046,4096,19
Podedwórze55,9155,8935,92
Poniatowa46,0360,6223,04
Potok Górny68,9246,8743,67
Potok Wielki30,5739,4123,26
Puchaczów73,0455,9325,09
Puławy (GM)80,6380,4821,86
Puławy57,8059,7286,00
Rachanie21,4749,7322,94
Radecznica44,9950,9527,31
Radzyń Podlaski GM58,9456,0089,89
Radzyń Podlaski36,7773,6051,00
Rejowiec75,4274,2248,53
Rejowiec Fabryczny GM42,1153,7942,47
Rejowiec Fabryczny78,1147,3419,92
Rokitno46,9649,2030,65
Rossosz48,5433,2820,98
Ruda-Huta61,9544,5029,59
Rudnik46,6562,2553,98
Rybczewice44,9553,6156,64
Ryki82,0586,4673,67
Sawin36,7053,8558,34
Serniki50,1963,0435,41
Serokomla41,7252,1823,94
Siedliszcze62,8451,1838,14
Siemień46,6554,1543,27
Siennica Różana51,3694,6735,66
Sitno48,2045,8840,21
Skierbieszów31,9550,2662,45
Sławatycze68,7967,1341,32
Sosnowica46,8877,5347,70
Sosnówka56,3652,0437,21
Spiczyn48,1144,8425,74
Stanin52,8349,0029,22
Stary Brus54,3257,1231,60
Stary Zamość23,3647,1312,00
Stężyca41,5357,7735,41
Stoczek Łukowski51,7849,1349,00
Stoczek Łukowski GM56,4665,5671,00
Strzyżewice33,1638,7933,94
Sułów30,4948,6725,30
Susiec38,6733,0825,24
Szastarka31,7038,2321,31
Szczebrzeszyn57,0370,7835,21
Świdnik (GM)51,2670,3938,23
Tarnawatka40,2538,2353,98
Tarnogród40,2756,5328,15
Telatyn40,9959,0018,40
Terespol (GM)52,3048,8540,25
Terespol61,4164,0238,22
Tereszpol51,2429,1633,50
Tomaszów Lubelski (GM)150,1946,1639,61
Tomaszów Lubelski42,5489,2137,58
Trawniki42,9373,1335,26
Trzebieszów45,5632,9154,14
Trzeszczany54,3871,9944,52
Trzydnik Duży34,9444,5822,66
Tuczna52,1958,9695,40
Turobin54,0063,0032,49
Tyszowce38,2438,3026,93
Uchanie47,7065,7452,32
Ulan-Majorat40,3950,4466,36
Ulhówek39,0740,7015,71
Ułęż70,9577,2737,75
Urszulin70,3285,0749,39
Urzędów40,8946,6120,05
Uścimów56,6185,9347,76
Wąwolnica53,5855,8133,15
Werbkowice49,9057,8732,93
Wierzbica50,7347,0119,54
Wilkołaz36,4947,0021,20
Wilków48,8230,0830,63
Wisznice69,9771,4220,84
Włodawa (GM)66,1989,9454,33
Włodawa83,2882,3276,01
Wohyń52,8054,1058,07
Wojciechów40,3353,1758,67
Wojcieszków40,0057,3475,95
Wojsławice68,6278,1226,84
Wola Mysłowska50,3185,1068,68
Wola Uhruska67,5167,8025,30
WóIka68,3776,3039,42
Wyryki58,2551,1450,77
Wysokie36,7039,4220,62
Zakrzew26,7328,2619,87
Zakrzówek32,0841,4418,51
Zalesie43,9254,9541,50
Zamość (GM)52,5155,2068,29
Zamość52,0179,7858,63
Zwierzyniec82,2686,1923,75
Żmudź32,6053,7726,04
Żółkiewka56,5263,2342,40
Żyrzyn75,2962,8035,42

Recykling w Lublinie, czyli spalarnie nie pomogą

O ile w 2019 i 2020 roku Lublinianie przekazali do ponownego przetworzenia 87 i 85% śmieci, to już po zmianie sposobu liczenia za 2021 rok wskaźnik sięgnął jedynie 24%, czyli niewiele ponad ustawowy limit.

Dlaczego? O komentarz poprosiłem Katarzynę Madoń-Kremeś, Zastępcę Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska UM Lublin:

W Lublinie już w 2018 r. wprowadzono jednolity system selektywnej zbiórki odpadów, którego celem było zwiększenie poziomu recyklingu, w tym recyklingu organicznego bioodpadów. Aby dodatkowo zwiększyć możliwość osiągania tego wskaźnika będziemy kontynuować programy edukacyjne i akcje informacyjne, zachęcające naszych mieszkańców do efektywnego segregowania odpadów. Planujemy ponadto prowadzenie kontroli poziomu i jakości selektywnej zbiórki.

Jednakże istotnym problemem do rozwiązania na poziomie krajowym pozostaje zmniejszenie zużycia opakowań, a także zobowiązanie producentów, by coraz większa ich część nadawała się do recyklingu. Dlatego też samorządy liczą na niezwłoczne wdrożenie ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Jednym z postulatów zgłaszanych przez stronę samorządową jest uwzględnienie w niej zapisów odnoszących się do poziomów selektywnej zbiórki i recyklingu.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu: „W masie odpadów komunalnych poddanych recyklingowi nie uwzględnia się odpadów, które utraciły status odpadów i zostały użyte jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii, termicznie przekształcone, użyte do wypełniania wyrobisk lub składowane.”

Czyli uruchomienie spalarni, czy nawet dwóch, tylko pogorszy bilans i utrudni uzyskanie wyniku powyżej wymaganego limitu. Więcej o ekospalarni śmieci w poprzednim artykule.

Na koniec pozytyw

Zgodnie z unijnymi wymogami ws. odpadów, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, jaki każde państwo członkowskie UE musi osiągnąć w 2025 r. wynosi 55% w odniesieniu do wszystkich wytworzonych odpadów komunalnych.

Tylko 20 gmin z 213 w całym województwie spełnia już powyższy warunek. Podświetliłem ich wyniki w tabeli na zielono w ostatniej kolumnie. Brawo!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *