Jak to z pakowaniem kuwet wyszło. Działacze Polski 2050 we władzach kolejnej spółki

Tekst nominowany w konkursie Grand Press 2025 w kategorii Dziennikarstwo lokalne i regionalne

Miało być inaczej – transparentnie i fachowo. A wyszło jak zawsze. W państwowo-samorządowej spółce SIM Lubelskie prezesem, szefem Rady Nadzorczej oraz dyrektorem-zarządzającym i prokurentem zostali ludzie z partii Szymona Hołowni.

Ten artykuł powstał dzięki wsparciu Czytelników. Nie czekaj, wspieraj.

• nr konta: 71 1090 2590 0000 0001 4947 2615
• zostań patronem: patronite.pl/jawnylublin
• szybki przelew: jawnylublin.pl/wplacam
• paypal: [email protected]
• przekaż 1,5% podatku: KRS 0000428743, cel szczegółowy: Jawny Lublin

– Do wszystkich tłustych kotów, które dziś zasiadają w spółkach skarbu państwa, sponsorując kampanię PiS-u, mam jedno, proste przesłanie: pakujcie kuwety! Za następnego, demokratycznego rządu, nie będzie w Orlenie i innych spółkach ludzi Tuska, Kaczyńskiego i Hołowni, tylko fachowcy, którzy wiedzą co robić, żeby pompy się nie popsuły – to słowa szefa Polski 2050 Szymona Hołowni wypowiedziane w gorącym okresie kampanii wyborczej do parlamentu w październiku 2023 roku. Miały być znakiem do zmiany – zmiany jakościowej, kładącej kres obsadzaniu kluczowych stanowisk w publicznych spółkach ludźmi z legitymacjami partyjnymi.

Państwo dla obywateli, a nie dla tłustych kotów

Jak te obietnice mają się do rzeczywistości po półtora roku po wyborach? O kadrowych zmianach w lubelskich perłach biznesu Lubelskim Węglu Bogdanka, Zakładach Azotowych Puławy i PGE Dystrybucji pisaliśmy w Jawnym Lublinie na bieżąco. Odbijanie największych państwowych firm z rąk PiS, czy szerzej Zjednoczonej Prawicy, praktycznie się zakończyło.

Równie skutecznie przebiegło przejmowanie publicznych instytucji i rządowych agencji. I tak np. lubelskim oddziałem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa kieruje Stanisław Żmijan, szef Platformy Obywatelskiej w regionie, Wodami Polskimi ludowiec Marcin Troć, a Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie prominentny działacz lewicy Stanisław Mazur. Okazuje się, że to co miało wyróżniać Koalicję 15 października (lub 13 grudnia – jak woli ją nazywać opozycja) w zakresie doboru kadr i sposobu przeprowadzenia konkursów na stanowiska w publicznych spółkach czy instytucjach kompletnie rozjeżdża się z zapowiedziami – w tym samego marszałka Sejmu i kandydata na prezydenta RP Szymona Hołowni.

Żeby daleko nie szukać, przyjrzyjmy się spółce SIM Lubelskie. To jedna z kilkudziesięciu podobnych rządowo-samorządowych spółek w Polsce. Powołana do życia przez państwowy Krajowy Zasób Nieruchomości oraz siedemnaście gmin w ramach Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych (SIM). To pomysł PiS na rozwój budownictwa mieszkaniowego po porażce programu Mieszkanie Plus. Zasada jest prosta: KZN oraz grupa zainteresowanych samorządów powołuje spółkę; gminy dostają dotację na wkład własny (nawet 3 mln zł z Rządowego Funduszu Wsparcia Mieszkalnictwa); KZN i gminy dają grunty pod budowę mieszkań, a z Banku Gospodarstwa Krajowego dostają tanie kredyty. Mieszkania przeznaczone są dla osób, których nie stać na zakup lokalu od deweloperów, ale są w stanie płacić czynsz za wynajem.

SIM Lubelskie powołano do życia w lipcu 2022 roku z kapitałem zakładowym 57 mln zł (obecnie to prawie 94 mln zł). Ze strony internetowej spółki wynika, że choć minęły prawie trzy lata inwestycje jeszcze nie ruszyły. Na razie są tylko koncepcje architektoniczno-budowlane. Niektóre budowy mają rozpocząć się w tym roku, ale większość planowana jest na 2026, a niektóre nawet rok później. 2023 rok spółka zakończyła stratą w wysokości 366 tys. zł (danych finansowych za miniony rok jeszcze nie ma). Prezesem zarządu był wówczas Arkadiusz Filipiuk, były menedżer w Poczcie Polskiej. W fotelu zastąpił Adriana Stępniaka, asystenta społecznego posłanki PiS (wcześniej SLD) Moniki Pawłowskiej.

Ale odkąd w czerwcu zeszłego roku prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości w Warszawie został Łukasz Bałajewicz, zmiany w SIMach w całej Polsce nabrały tempa. Ważną informacją w tym wszystkim jest to, że Bałajewicz to szef koła Polski 2050 w Nowym Sączu, a na prezesa KZN powołała go, po wygranym konkursie, minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz I wiceprzewodnicząca partii Szymona Hołowni.

Szefowa resrotu zaraz po zmianie władzy w Polsce ostro krytykowała to, co za czasów PiS działo się w KZN: Po wejściu do KZN „odkrycia” nowego zarządu: na 76 pracowników 22 samochody służbowe, każdy dostaje 450 zł miesięcznie na lunche. Umowy z podwykonawcami omijające zamówienia publiczne. Bizancjum zostanie ukrócone. Umowy do prokuratora. Państwo dla obywateli nie tłustych kotów! – pisała w serwisie X.

Po wejściu do @KZN_GOV_PL „odkrycia” nowego zarządu:na 76 pracowników 22 samochody służbowe,każdy dostaje 450zł miesięcznie na lunche. Umowy z podwykonawcami omijające zamówienia publiczne.Bizancjum zostanie ukrócone.Umowy do prokuratora. Państwo dla obywateli nie tłustych kotów!

— Katarzyna Pełczyńska (@Kpelczynska) January 4, 2024

Prezes Wilk: „Moje zarobki są moją tajemnicą”

Prezes KZN wobec wszystkich SIM-ów w Polsce pełni dość istotną rolę: to on wskazuje kandydatów na prezesów oraz szefów rad nadzorczych regionalnych spółek. To jego osobiste uprawnienie. W SIM Lubelskie postawił na swojego partyjnego kolegę 51-letniego Mariusza Wilka, który od listopada jest prezesem spółki. Wilk to jednocześnie radny powiatowy w Świdniku wybrany z listy Koalicji 15 października i sekretarz koła Polski 2050.

Z jego ostatnich oświadczeń majątkowych (wcześniej był radnym miejskim w Świdniku) wynika, że jego jedynym źródłem dochodów były diety pobierane za pracę samorządach – za 2023 rok było to 20,6 tys zł. Nie wykazywał przychodów z pracy na etacie czy działalności gospodarczej. Gdy pytamy go o doświadczenie w spółkach prawa handlowego i szerzej w biznesie, Wilk przekonuje: – W zasadzie od 1997 roku prawie nieprzerwanie zawsze prowadziłem działalność gospodarczą. I ta działalność gospodarcza była też między innymi w dość szerokim zakresie, łącznie z handlem międzynarodowym, produkcją i usługami.

Tymczasem w Krajowym Rejestrze Sądowym przy jego nazwisku ostatnie adnotacje dotyczące aktywności w spółkach są sprzed 10 lat. Ale prezes SIM Lubelskie podkreśla, że do zarządu powołała go rada nadzorcza bez żadnego głosu przeciwko (w listopadzie do rady na przewodniczącego wszedł 36-letni Łukasz Sieduszewski, koordynator ściśle powiązanego z partią Hołowni Regionalnego Instytutu Strategie 2050).

Wilk przekonuje nas również, że do sprawowania funkcji prezesa predestynuje go również doświadczenie w samorządzie. – Od 2002 roku nieprzerwanie jestem samorządowcem. Struktury samorządu znam od podszewki, w 2015-2019 byłem sekretarzem powiatu świdnickiego. Poznałem podczas tego bardzo dobrze działanie struktur gminnych, samorządowych – wylicza.

• Czy uważa pan, że aktywni politycy powinni zajmować stanowiska w spółkach publicznych z udziałem publicznych pieniędzy, czyli od KZN i od samorządów, tak jak jest w przypadku SIM Lubelskie?

– No nie, słabe to jest. Pan próbuje naginać do swojej tezy moje odpowiedzi. Bardzo słabo – odpowiada prezes. W czasie rozmowy kilkukrotnie podnosi „wątek dziennikarski” i tematyki zadawanych pytań. – A czy ja się muszę panu tłumaczyć akurat z rzeczy, z których nie muszę się panu tłumaczyć? Jest pan dziennikarzem i powinien pan być na wyższym poziomie dziennikarstwa, tak uważam.

Pytany o wynagrodzenie na stanowisku nie odpowiada. – Moje zarobki są moją tajemnicą. Nie muszę panu tego mówić – ucina. Za chwilę będzie to jednak publiczna informacja, bo Wilk, jak wszyscy samorządowcy, składa oświadczenie majątkowe. Dla przykładu podajmy, że opisywany przez nas prezes SIM KZN Południowe Podlasie Dariusz Litwiniuk, działacz i radny PiS, po przegranej w sądzie sprawie z Fundacją Wolności na temat m.in. wysokości jego pensji poinformował w końcu, że zarabia 15 400 zł miesięcznie.

Koleżanka dyrektorką i prokurentem

Mariusz Wilk nie jest jedynym działaczem Polski 2050 w SIM Lubelskie. Od stycznia w zarządzaniu spółką pomaga mu jego partyjna koleżanka Edyta Lipniowiecka, radna miejska Świdnika, która przegrała ostatnie wybory na burmistrza tego miasta (Wilk był szefem jej sztabu wyborczego). 39-letnia Lipniowiecka od stycznia jest jest dyrektorką zarządzającą, a od kwietnia także prokurentem spółki. Ją również zapytaliśmy o doświadczenie i kompetencje biznesowe do pełnienia tych funkcji.

– Prowadziłam własną działalność gospodarczą od 2010 roku. To produkcja i postprodukcja filmowa, realizacja wielu projektów, również takich związanych z szeroko pojętą działalnością medialną.

• A w branży budowlanej? – pytamy.

– Żeby zarządzać, jeśli chodzi o zarządzanie samo w sobie, to najważniejsze jest, żeby umieć to robić. Zaś jeśli chodzi o branżę, to wszędzie są ludzie, a to z nimi przede wszystkim współpracuję. Głównym zadaniem dyrektora zarządzającego w SIM Lubelskie jest podejmowanie decyzji w różnorodnych obszarach – odpowiada. I wylicza zadania na zajmowanym stanowisku. To m.in. odpowiedzialność za prawidłowe funkcjonowanie spółki, nadzorowanie procesów administracyjnych oraz kontrola nad projektami inwestycyjnymi. – Także nie widzę przeciwwskazań, dla których nie mogłabym tegoż wykonywać posiadając takie a nie inne doświadczenia – zaznacza.

• Czy pani zdaniem ludzie z legitymacją partyjną powinni zajmować stanowiska w spółkach, gdzie są zaangażowane publiczne pieniądze?

– Legitymacja partyjna nie powinna wykluczać, jeżeli ktoś ma kompetencje, ma wiedzę i nadaje się na dane stanowisko. Zatrudniałam ludzi, pracowałam, zarządzałam. Także wydaje mi się, że moje kompetencje do tego, żeby być dyrektorem zarządzającym w tej spółce, są istotniejsze niż to, że posiadam legitymację partyjną.

Jeśli chodzi o zarobki w SIM Lubelskie to Lipniowiecka również przyjęła taktykę ich utajnienia. – Ta informacja będzie podana w moim oświadczeniu majątkowym. Natomiast wolałabym uniknąć rozmowy na temat finansów. Dodam, że moje wynagrodzenie po otrzymaniu prokury nie wzrosło – mówi Jawnemu Lublinowi.

Po co się idzie do polityki

Jedna z osób śledząca biznesowe kariery działaczy Polski 2050 w spółce SIM Lubelskie przypomina konwencję tego ugrupowania z października zeszłego roku.

– Podczas jednej z konwencji PL.2050 transmitowanej w telewizji Szymon Hołownia bardzo negatywnie wypowiadał się o objęciu stanowisk w Totalizatorze Sportowym przez działaczy PSL i PO (o tej aferze pisaliśmy tutaj). Krzyczał do zebranych członków swojej partii, że nie po stołki przyszli do polityki. Wśród obecnych na tym spotkaniu byli pan Wilk i pani Lipniowiecka, którzy teraz w spółce zarabiają niemałe pieniądze – przypomina nasz informator. – Piramida stanowisk rozdawanych przez PL.2050 dla swoich działaczy zaczyna się od minister Pełczyńskiej-Nałęcz, prezesa KZN Łukasza Bałajewicza, a kończy na SIM Lubelskie.

Ale SIM Lubelskie w naszym regionie nie jest wyjątkiem. Jak pisaliśmy niedawno, przewodniczącym Rady Nadzorczej w spółce SIM KZN Południowe Podlasie został związany z Polską 2050 Tomasz Otkała, były kandydat na prezydenta Chełma, obecnie radny w tym mieście. Do RN wszedł również ludowiec Dariusz Kołodziejczyk, wicestarosta powiatu świdnickiego. Ale w spółce, mimo zmian w centrali KZN, stery prezesa wciąż dzierży Dariusz Litwiniuk, działacz i radny PiS z Białej Podlaskiej. Jak ustaliliśmy nieoficjalnie, do jego odwołania brakuje większości w radzie nadzorczej.

Na zdjęciu: Październik 2024, Warszawa. Spotkanie działaczy Polski 2050. Edyta Lipniowiecka i Mariusz Wilk stoją tuż obok lidera partii Szymona Hołowni. Marszałek Sejmu odniósł się wówczas m.in. do kwestii obsadzania spółek Skarbu Państwa. – Powiem to wyraźnie i wprost: nie pozwolimy się w tej sprawie pouczać tym, którzy ten proces przeprowadzają i prowadzą bez żadnych oporów w spółkach Skarbu Państwa, w spółkach komunalnych, a nam wypominają, że jedna, dwie czy trzy osoby, które były w jakiś sposób związane z Polską 2050, w klarownym procesie, zgodnie z zasadami, na które się umówiliśmy, nagle znalazły się w jednej czy drugiej radzie nadzorczej. Ich jest może tyle, że można na palcach jednej ręki policzyć, jeśli chodzi o spółki Skarbu Państwa, a upominają nas ci, których nominaci liczą się w dziesiątkach albo nawet w setkach. Fot. FB/Edyta Lipniowiecka