Był alarm, a potem nastała komunikacyjna cisza. Dlaczego sztab wojewody milczał o zagrożeniu?

Po ogłoszeniu alarmu mieszkańcy powinni włączyć radio lub telewizję i słuchać poleceń. Wczorajsza praktyka pokazała, że to tylko teoria, a publiczni nadawcy z Lublina nie mieli żadnych informacji o zagrożeniu. – Ani od RCB, ani od służb wojewody nie dostaliśmy komunikatów, czego dotyczy alarm. Sami musieliśmy zbierać informacje – mówi nam osoba z Polskiego Radia Lublin.

Chcesz prawdy o decyzjach urzędników, a nie wygładzonego PR-u? Wydajemy papierowy „Jawny Lublin”! Dorzuć się: zrzutka.pl/z/drukujemyjawnylublin

Dziś rano mieszkańcy dostali SMS-owy alert Rządowego Centru Bezpieczeństwa. Nie dotyczył jednak kolejnego alarmu powietrznego, a zawierał link prowadzący do przygotowanego przez państwowe służby poradnika bezpieczeństwa. Ci, którym udało się go ściągnąć (portale informacyjne donosiły o zawieszeniu rządowych serwerów), mogli się dowiedzieć m.in. tego, że po ogłoszeniu alarmu powinni słuchać komunikatów nadawanych przez radio i telewizję. Dokładnie opisuje to też strona internetowa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji: „jeżeli usłyszysz dźwięk syreny alarmowej, włącz radio lub telewizor na lokalną stację, słuchaj komunikatów o zagrożeniu i postępuj zgodnie z poleceniami”.

Sytuacja z wczorajszego poranka pokazuje, że system komunikacji ze społeczeństwem w tym przypadku się nie sprawdził. Syreny zawyły, ale nikt nie widział, z jakiego powodu – teraz alarm jest jeden do wszystkich zagrożeń (3-minutowy dźwięk modulowany), więc mogła dotyczyć i zagrożenia lotniczego, i skażenia radiologicznego, i nadchodzącego żywiołu. A od rodzaju alarmu zależy, jak powinniśmy się zachować i jakie powziąć środki bezpieczeństwa. O komunikacyjnej pustyni w tej sprawie pisaliśmy wczoraj w naszym komentarzu.

TVP3 Lublin i Radio Lublin bez komunikatów. „Nic nie dostaliśmy”

Pytanie o to, czy publiczna TVP Lublin otrzymała jakikolwiek komunikat z RCB lub służb wojewody lubelskiego na temat alarmu do wyemitowania na antenie, dyrektor ośrodka Piotr Adamczuk pozostawia bez odpowiedzi. Zasłania się tym, że są to sprawy bezpieczeństwa, o których nie jest upoważniony rozmawiać. Odsyła nas do centrali TVP SA w Warszawie. Podany przez niego numer telefonu jednak nie odpowiada.

Z kolei jedna z osób z Polskiego Radia Lublin mówi nam wprost, że w czwartek o świcie żadnego komunikatu do wyemitowania na antenie stacja nie dostała. – I z tego co wiem, TVP Lublin też nic nie miała – dodaje. – Około godz. 4.20 do radia dotarli dziennikarze i wszystko, co wyemitowaliśmy na antenie, to była nasza praca. Na początku bazowaliśmy jedynie na oficjalnej informacji Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych.

Nasz rozmówca przywołuje wypowiedź Karoliny Gałeckiej, rzeczniczki prasowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, która dla TVN24 powiedziała, że w związku z informacją o możliwym zagrożeniu, która wypłynęła z Centrum Operacji Powietrznych, „natychmiastowo włączono sygnały alarmowe i poinformowano państwowe media”.

– Nie wiem, może chodziło o duże anteny (ogólnopolskie – red.) – zastanawia się nasze źródło w Radiu Lublin. – A przecież mamy opracowane szczegółowe procedury na takie wypadki. Tylko nikt nam nie przekazał, że mamy je zastosować i co wyemitować.

Cisza na stronach wojewody i Urzędu Miasta Lublin

Oprócz braku komunikatów w mediach publicznych brakowało też SMS-owego alertu RCB czy w aplikacji mObywatel. Także na oficjalnych stronach urzędów czy ich kanałach w mediach społecznościowych przez pierwsze godziny nie można było znaleźć informacji o przyczynie ogłoszenia alarmu. Komentujący na formach internetowych wskazywali, że Rządowe Centrum Bezpieczeństwa informuje m.in. o upałach, a o tak poważnym zagrożeniu jak lecąca rakieta nie było słowa. Wspomniana rzeczniczka MSWiA tak tłumaczyła, dlaczego tym razem alert nie został rozesłany: – (…) podjęto działania w zakresie uruchomienia wysyłki alertu RCB. Alert RCB został wstrzymany w związku z odwołaniem przez Centrum Operacji Powietrznych zagrożenia z powietrza.

Jeszcze w czwartek zapytaliśmy Marcina Bubicza, rzecznika prasowego wojewody lubelskiego Krzysztofa Komorskiego (KO), dlaczego jego służby nie przekazały w chwili wystąpienia zagrożenia informacji do mieszkańców w postaci komunikatu prasowego lub odpowiednich treści na ten temat na stronie www lub w mediach społecznościowych prowadzonych przez urząd. Na FB Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego pierwsza informacja (wojskowy komunikat) o wydarzeniach z godz. 3.50 pojawiła się dopiero o godz. 7.33, a więc prawie 4 godz. po zdarzeniu. O 11.30 pojawiła się seria zdjęć z powitania premiera Donalda Tuska przez wojewodę i więcej informacji (poniżej).

Gdy dzisiaj zapytaliśmy, czy dostaniemy odpowiedzi na nasze pytania o brak podstawowych informacji dla mieszkańców, rzecznik Bubicz przekazał jedynie, że jest poza urzędem. Dodał, że jeżeli zastępujący go Miłosz Bednarczyk z oddziału mediów i komunikacji społecznej otrzyma odpowiedzi, to przekaże nam stanowisko urzędu. Do momentu publikacji tekstu odpowiedzi jednak nie nadeszły. Za to na poniedziałek wojewoda Komorski zaprosił dziennikarzy na konferencję prasową na temat „naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej, do którego doszło w czwartek 30 lipca”.

Nic do zarzucenia w sferze komunikacji z mieszkańcami nie ma sobie również Urząd Miasta Lublin. Choć syreny zawyły w całym mieście, to strona internetowa lublin.eu oraz oficjalny profil na FB milczały o zdarzeniu z czwartkowego poranka. Na tym ostatnim, jak pisaliśmy, mieszkańców witał wpis: „Dzień dobry czwartek. Spokojnego dnia”.

– Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego w Lublinie, za pośrednictwem Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego w Lublinie, otrzymało z Rządowego Centrum Bezpieczeństwa polecenie uruchomienia systemu wczesnego alarmowania i ostrzegania ludności cywilnej, czyli syren alarmowych. Zadanie to zostało niezwłocznie wykonane – napisała w odpowiedzi na nasze pytania Justyna Góźdź, rzeczniczka prasowa prezydenta Lublina Krzysztofa Żuka.

Jak dodaje, miasto „pozostawało w bieżącym kontakcie z właściwymi służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i monitorowało rozwój sytuacji”. – Nie odnotowano zdarzeń wymagających podejmowania dodatkowych działań informacyjnych ponad komunikaty przekazywane przez właściwe służby państwowe. To właśnie one dysponują najpełniejszymi i najbardziej aktualnymi informacjami dotyczącymi zagrożenia.

W czwartek serwis internetowy lublin.eu zamieszczał PR-owe komunikaty typu „Rośnie amfiteatr na Tatarach” oraz „Lublin stawia na nowoczesne autobusy”. O godz. 12.01 opublikował jednak poradnik „Ogłoszenie i odwołanie alarmu. Najważniejsze informacje”.

Jutro mieszkańcy znów usłyszą syreny. Jak informuje Miłosz Bednarczyk z Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w ramach treningów i ćwiczeń systemów alarmowania, a jednocześnie dla upamiętnienia 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w sobotę 1 sierpnia 2026 r. o godz. 17.00 zostanie nadany akustyczny sygnał alarmowy trwający 1 minutę. – Uruchomienie syren będzie elementem ćwiczeń oraz formą upamiętnienia rocznicy tego ważnego wydarzenia w historii naszego kraju. Prosimy mieszkańców o zachowanie spokoju. Sygnał będzie elementem zaplanowanego treningu i nie będzie wymagał podejmowania żadnych działań – uspokaja Bednarczyk.

A dla tych, którym nie udało się dziś ściągnąć z rządowej strony poradnika bezpieczeństwa, poniżej załączamy wersję w formacie pdf i udostępniamy link.