Wesprzyj Kontakt

5 minuty czytania  •  22.02.2022

Budowa boisk sportowych rozwiąże problem alkoholizmu?

Udostępnij

W tegorocznym budżecie prezydent zaplanował sfinansowanie dwóch boisk sportowych ze środków tzw. funduszu korkowego. Tworzy się go z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu a środki mają służyć profilaktyce i rozwiązywaniu problemów alkoholowych. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych stoi na stanowisko, że tych pieniędzy nie można wydatkować na budowę infrastruktury sportowej.

Ten artykuł powstał dzięki wsparciu finansowemu naszych czytelników

Wspieram

Chodzi o sfinansowaniu dwóch zaległych projektów z budżetu obywatelskiego. „Boisko Wysokich Lotów” (V edycja) oraz „Profesjonalne boisko do piłki koszykowej na Węglinie Południowym dostępne dla wszystkich ” (VI edycja). Powinny zostać zrealizowane odpowiednio w 2019 i 2020 roku.

– Elementem najistotniejszym doboru zadań realizowanych w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych zgodnie z. art. 182 ww. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1119) jest bezpośredni związek finansowanych zadań z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych a budowa boisk nie jest w żaden sposób związana z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych – przekazała nam Barbara Olszowska z Działu Programów Lokalnych Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Jak przypomina, na brak zrozumienia istoty finansowania zadań z gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych zwraca uwagę w wystąpieniu pokontrolnym Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Poznaniu (LPO – 4101-20-02/2012 P/12/165).

W tamtej kontroli NIK wskazał, że katalog zadań realizowanych w postaci gminnego programu, określony w art. 41 ustawy o wychowaniu w trzeźwości ma charakter otwarty, ale „nie można w ramach ww. ustawy finansować ze środków z opłat za wydane zezwolenia zadań będących zadaniami własnymi Gminy w zakresie m.in. oświaty, sportu, ochrony środowiska i przyrody. Działalność m.in. sportowa, wyposażenie klubów sportowych, budowa placów zabaw dla dzieci, boisk sportowych, a nawet szczytna akcja sprzątania ważnych przyrodniczo stawów – godowisk chronionych gatunków płazów i lęgowisk ptaków ma inne, niż profilaktyka alkoholowa źródło finansowania”.

NIK podkreślił, że opłaty za korzystanie z wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych mogą być wydatkowane wyłącznie na realizację zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i przeciwdziałaniu narkomanii, sprecyzowanych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i gminnym programie przeciwdziałania narkomanii.

Według NIK błędne wydatkowanie środków z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest najczęstszą formą nieprawidłowości występującą w 50 % skontrolowanych gmin, jednym z wymienionych obszarów jest finansowanie lub dofinasowanie budowy obiektów sportowych i rekreacyjnych oraz działalności podmiotów zajmujących się kulturą fizyczną.

Budowa infrastruktury sportowej ze środków Gminnego Programu jest niezgodna z ustawą

Zatem, jak wynika ze stanowiska PARPA, finansowanie wydatków na boiska i infrastrukturę sportową, ze środków gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych jest niezgodne z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Agencja przypomina, że środki na infrastrukturę sportową zostały zabezpieczone w ramach Funduszu Zajęć Sportowych dla Uczniów, który jest funduszem celowym, a jego źródłem są dochody z opłat za reklamę napojów alkoholowych. Dysponentem Funduszu jest minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Zgodnie z art. 133 ust 4 ww. ustawy. „Środki Funduszu przeznacza się na dofinansowanie zajęć sportowych dla uczniów, prowadzonych przez kluby sportowe działające w formie stowarzyszenia oraz inne organizacje pozarządowe, które w ramach swojej statutowej działalności realizują zadania z zakresu upowszechniania kultury fizycznej wśród dzieci i młodzieży, a także organizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego”.

Urząd Miasta Lublin: co nie jest zakazane, jest dozwolone

Lubelski urząd miasta zdaje się bagatelizować stanowisko państwowej agencji.

– Rekomendacje Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, nie mają charakteru wiążącego i nie powinny stanowić ograniczenia dla kreowania przez Radę Miasta wizji realizowania polityki rozwiązywania problemów alkoholowych w ramach uchwalonego Programu z uwzględnieniem lokalnych potrzeb, idei profilaktyki i otwartego katalogu zadań określonych w ustawie – uważa Jerzy Kuś, Dyrektor Wydziału Zdrowia i Profilaktyki Urzędu Miasta Lublin. Powołuje się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2014 r., III SA/Gl 561/14 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2016 r. III SA/Lu 914/15.

– Zgodnie z zapisami uchwały nr 1069/XXXIV/2021 Rady Miasta Lublin z dnia 16 grudnia 2021 r. wśród zadań realizowanych w ramach GPPiRPA jest wspomaganie działalności różnorodnych podmiotów prowadzących działalność w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych. Jednym z działań w ramach tego zadania jest zwiększenie dostępności do zajęć informacyjno-edukacyjnych połączonych z rozwojem fizycznym dzieci i młodzieży poprzez wspomaganie modernizacji i doposażenia infrastruktury sportowo-rekreacyjnej. Realizacja zadania jest zgodna z celem głównym GPPiRPA, którym jest zapobieganie powstawaniu problemów alkoholowych i ograniczanie związanych z nimi szkód zdrowotnych i społecznych oraz z jego celami szczegółowymi, wśród których jest m.in. zapewnienie dostępu do oferty profilaktycznej sprzyjającej ograniczaniu czynników ryzyka mających wpływ na powstawanie i występowanie problemów alkoholowych – wyjaśnia dyrektor Kuś.

Dyrektor przypomina przy tym, że ujęte w uchwale budżetowej na 2022 r. zadania realizowane w ramach GPPiRPA będą finansowane nie tylko z opłat za wydane zezwolenia i korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, ale również z części opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w obrocie hurtowym. Według założeń ustawodawcy środki te w części w jakiej stanowią dochód gminy, przeznaczone są na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu. W pierwszej kolejności powinny być przeznaczone na zadania, o których mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a w dalszej kolejności mogą być przeznaczone na zadania nieujęte do tej pory w gminnych programach profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, przy czym zadania te muszą mieć związek z przeciwdziałaniem negatywnym skutkom spożywania alkoholu.

Art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi mówi, że działania związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych obejmują m.in. prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych. Katalog zadań gminy określony w tym przepisie nie jest zbiorem zamkniętym. Oznacza to, że mogą istnieć również inne zadania, które można uznać za związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych. Jednocześnie żaden przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wprowadza ograniczenia w finansowaniu inwestycji tj. budowy boisk oraz remontów obiektów sportowych.

Budowa boisk wpisana w Gminny Program Profilaktyki

Fundacja Wolności zwróciła się do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie o wyjaśnienie tej sprawy. – Ogólnie można przyjąć, że wspomniane zadania, po ujęciu ich w GPPiRPA, mogą być finansowane ze środków „alkoholowych”, albowiem – zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi – do zadań własnych gmin należy prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych, a zadania te obejmują m. in. prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych – odpowiedział Jacek Grządka, Prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie.

W Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2022 wśród celów znalazło się działanie dot. „Zwiększenie dostępności do zajęć informacyjno-edukacyjnych połączonych z rozwojem fizycznym dzieci i młodzieży poprzez wspomaganie modernizacji i doposażenia infrastruktury sportowo – rekreacyjnej.” Wskaźnikiem jego realizacji ma być liczba zmodernizowanych/doposażonych obiektów sportowo-rekreacyjnych oraz prowadzonych zajęć informacyjno-edukacyjnych.

Budżet programu na ten rok wynosi 9,34 mln zł. Z tego 929 tys. zł przeznaczono na wydatki majątkowe.