Alicja i Jolanta są małżeństwem. Nadal są jednak pannami. „Czujemy się przeczołgane przez urząd”

Kuriozalna sytuacja związana z transkrypcją aktu małżeństwa dwóch Lublinianek. Urząd Stanu Cywilnego w Lublinie wydał im polski akt małżeństwa, ale nie zmienił ich stanu cywilnego – Alicja i Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz nadal są pannami. – Urząd Miasta Lublin od trzech lat odmawia nam prawa do życia rodzinnego – komentuje Jolanta. – Bardzo bym chciała, żeby Lublin w końcu zdecydował się, czy chce być Europejską Stolicą Kultury, czy też chce łamać podstawowe prawa mniejszości, bo na razie w tym właśnie przoduje.

Chcesz prawdy o decyzjach urzędników, a nie wygładzonego PR-u? Wydajemy papierowy „Jawny Lublin”! Dorzuć się: zrzutka.pl/z/drukujemyjawnylublin

O długiej walce obu pań o transkrypcję, czyli uznanie zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci, piszemy regularnie. Ponad miesiąc temu uprawomocnił się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który nakazał dokonanie takiej transkrypcji. – (Sąd) Zobowiązuje kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie do przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji aktu małżeństwa zawartego w dniu 27 lipca 2023 roku – ogłosiła pod koniec kwietnia sędzia Anna Strzelec z WSA w Lublinie.

Ratusz twierdzi, że wyrok wykonał

Ponieważ nikt nie odwołał się od wyroku, pod koniec czerwca stał się on prawomocny, a 10 lipca cała dokumentacja trafiła do USC w Lublinie. Alicja i Jolanta odebrały już nawet polski akt małżeństwa, ale okazuje się, że trzy lata walki o transkrypcję nie zakończyły się pełnym sukcesem. Kierownik USC Bartosz Głowacki owszem, dokonał transkrypcji, nie zmienił jednak stanu cywilnego obu kobiet, które wciąż formalnie pozostają pannami.

– Czyli co? Znowu mogę pójść i zawrzeć ślub z mężczyzną i będę miała dwa akty ślubu z polskim orzełkiem. Który będzie ważniejszy? W jaki sposób państwo polskie pilnuje porządku prawnego? W jaki sposób miasto Lublin tego pilnuje? – pytała dzisiaj na konferencji prasowej przed lubelskim USC Alicja Sienkiewicz-Prochowicz.

Jak Ratusz tłumaczy sprawę? – Wyrok WSA w Lublinie, jak wynika wprost z jego sentencji, dotyczył wpisania w drodze transkrypcji aktu do Bazy Usług Stanu Cywilnego, a nie zmiany stanu cywilnego w rejestrze PESEL, który jest odrębnym rejestrem. Tym samym wyrok został wykonany w całości i w przepisanym przez sąd terminie – odpowiada Beata Pietryczuk z Biura Prasowego w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublin.

Urząd twierdzi, że nie została uregulowana w polskim prawie kwestia zmian statusu cywilnego na „żonata” czy „zamężny” odnosząca się do par jednopłciowych. Dlatego lublinianki w akcie małżeńskim w rubryce stan cywilny mają wstawione kreski. Ratusz zwrócił się w tej sprawie do wojewody lubelskiego, który sprawuje nadzór nad tymi sprawami. – Jeżeli odpowiedź będzie wskazywała na dopuszczalność takiej zmiany w rejestrze PESEL, niezwłocznie to zostanie wykonane. Sprawa dotyka prawa krajowego i sposobu funkcjonowania i tworzenia systemu rejestrów państwowych, co w naszej ocenie wymaga prac legislacyjnych – dodaje Pietruczuk.

Kobiety nie kryją frustracji. – Czujemy się przeorane tą całą sprawą, ogromnie zmęczone, sfrustrowane i z poczuciem niepewności, złości i smutku – komentuje Jolanta. Dodaje, że urzędy w innych miastach, np. w Warszawie takich problemów nie piętrzą. I zapowiada, że z żoną będą domagały się stosownego sprostowania w akcie małżeństwa i pełnego wykonania wyroku WSA w Lublinie. Urząd ma na to czas do niedzieli, 9 sierpnia.

Gdy po konferencji prasowej wraz z kilkorgiem dziennikarzy poszliśmy do USC w Lublinie, by zapytać o to, dlaczego nie zmieniono stanu cywilnemu obu paniom. Usłyszeliśmy tam, że kierownik USC jest na urlopie. Jego zastępczyni Milena Lewandowska ze wszystkimi naszymi pytaniami odsyłała nas do biura prasowego Ratusza.

Co kierownik USC robi w czasopiśmie podważającym wyroki TSUE i NSA?

W dzisiejszej konferencji prasowej obecna była także Maja Heban ze Stowarzyszenia „Miłość Nie Wyklucza”, która pomaga Lubliniankom w sprawie transkrypcji. Heban zwróciła uwagę na działalność czasopisma Metryka, które jest skierowane do urzędników stanu cywilnego w całej Polsce poruszającym tematykę stanu cywilnego i prawa osobowego.

– Czasopismo organizuje od wielu miesięcy szkolenia z tego, jak odmawiać z transkrypcji, twierdząc, że transkrypcja jest tak naprawdę działaniem bezprawnym, że jest to łamanie prawa, które wprowadzono w Polsce, że urzędnicy nie mogą tego robić – mówi Heban.

A Alicja Sienkiewicz-Prochowicz dodaje: – Bartosz Głowacki, czyli kierownik lubelskiego Urzędu Stanu cywilnego jest w zespole redakcyjnym tego czasopisma i prowadzi szkolenia. Nie w tym temacie, ale prowadzi szkolenia dla czasopisma Metryka. Z tego powodu ta sprawa wydaje nam się tym bardziej poważna i naruszająca podstawowy porządek prawny i etyczną przyzwoitość.

Na stronie metryka.info można znaleźć m.in. informacje o szkoleniu, jakie 26 sierpnia czasopismo organizuje na temat „postępowanie kierownika USC w razie wniesienia wniosku o transkrypcję zagranicznego dokumentu potwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci”. Jednym z prelegentów będzie dr hab. Piotr Mostowik z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, który nie tak dawno poddawał w wątpliwość argumentację przedstawianą w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, które stanęły po stronie par jednopłciowych. Uczestnicy szkolenia otrzymają elektroniczny przewodnik postępowania dla kierowników USC: „w razie wniesienia wniosku o transkrypcję zagranicznego dokumentu potwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci wraz z uaktualnioną ponownie wersją decyzji odmownej kierownika USC, a także postępowania z ewentualnymi pytaniami od organizacji działających na rzecz osób LGBTQIA+ i dziennikarzy„.

– Bardzo bym chciała, żeby Lublin w końcu zdecydował się, czy chce być Europejską Stolicą Kultury, czy chce być bastionem, wzorem dla innych miast, jak łamać podstawowe prawa mniejszości, w jaki sposób upokarzać mniejszości, bo na razie zdecydowanie w tym właśnie przoduje – komentuje Jolanta, która zapowiada, że jeśli urząd nie wykona w całości wyroku, to ona zrezygnuje z funkcji oficerki do spraw priorytetów Kreatywnej Europy w ramach ESK, gdyż nie chce swoim „podwójnym nazwiskiem legitymizować podwójnych standardów, ale też w naszej ocenie oczywistego łamania praw człowieka”.