37 miesięcy czekania. Alicja i Jolanta już oficjalnie zamężne. USC w Lublinie zmienił im stan cywilny

Wytyczne ministra spraw wewnętrznych i administracji nie pozostawiają wątpliwości, że Lublinianki Alicja i Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz powinny mieć zmieniony stan cywilny. Kierownik USC w Lublinie, choć wcześniej nie chciał tego zrobić, w końcu wprowadził odpowiednie zmiany w rejestrze PESEL. – Przede wszystkim czujemy ogromną ulgę, że to już koniec – komentuje Jolanta.

Chcesz prawdy o decyzjach urzędników, a nie wygładzonego PR-u? Wydajemy papierowy „Jawny Lublin”! Dorzuć się: zrzutka.pl/z/drukujemyjawnylublin

Był 27 lipca 2023 roku, kiedy Jolanta i Alicja wzięły ślub na portugalskiej Maderze. Potem zawarcie małżeństwa w gronie przyjaciół świętowały w Galerii Labirynt. Ale wkrótce radość z zawarcia małżeństwa przerodziła się w trzyletnią batalię przed lubelskimi urzędami i sądem administracyjnym. Transkrypcji, czyli uznania, zagranicznego aktu małżeństwa odmówili najpierw kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie, a potem wojewoda lubelski Krzysztof Komorski (KO). Sytuację zmienił dopiero wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z kwietnia br., który zobowiązał kierownika USC w Lublinie do wykonania tej czynności. Nie był to jednak koniec problemów z zalegalizowaniem związku w Polsce. Kierownik USC Bartosz Głowacki wydał Lubliniankom polski akt małżeństwa, ale nie zmienił ich stanu cywilnego. Obie – mimo zawartego ślubu – wciąż pozostawały pannami.

Państwo i samorząd zawiodły

Były więc kolejne pisma i wyczekiwanie. Po sierpniowej konferencji prasowej obu pań, Urzą Stanu Cywilnego w Lublinie za pośrednictwem wojewody zwrócił się do MSWiA o interpretację przepisów.

– W świetle pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji akty stanu cywilnego – w polskim porządku prawnym – zasilają i aktualizują pozostałe rejestry państwowe. Akty te sporządzane są z chwilą dokonania wpisu o urodzeniu, o małżeństwie albo o zgonie. Są one zatem dokumentami pierwotnymi, które stanowią podstawę do dalszych aktualizacji w pozostałych rejestrach, w tym w rejestrze PESEL – informuje Marcin Bubicz, rzecznik prasowy wojewody lubelskiego. Jak zaznacza, odpowiedź z MSWiA została przekazana do Urzędu Miasta Lublin.

– W związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Cyfryzacji, a także w oparciu o otrzymane wytyczne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Centralnego Ośrodka Informatyki, a także po uzyskaniu takiej możliwości technicznej w aplikacji „Źródło”, niezwłocznie w dniu 26 sierpnia dokonano aktualizacji danych w rejestrze PESEL – przekazała nam Beata Pietryczuk z biura prasowego w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublin.

Oznacza to, że Alicja i Jolanta już oficjalnie przestały być pannami, a ich stan cywilny został zmieniony na „zamężna”. W rozmowie z naszym portalem Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz przyznaje, że w końcu poczuła ulgę. Ale zaraz dodaje: – Zaskoczył nas sposób działania państwa i lubelskiego samorządu. Nie przyszło nam do głowy, że po wyroku sądu, kiedy popłakałyśmy się ze szczęścia, nadal będzie tak trudno. Myślałyśmy, że skoro państwo i miasto zawiodły w pierwszym etapie, to w następnym szybko naprawią sytuację. Tymczasem spotkałyśmy się z kolejnym upokorzeniem, straciłyśmy czas na zamartwianiu się, pisaniu kolejnych pism, wizytach w USC w Lublinie – opowiada.

Miasto otwarte, czy miasto zamknięte?

W geście protestu pani Jolanta postanowiła zrezygnować z funkcji oficerki ds. inkluzywności w Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

„Nie widzę możliwości dalszego pełnienia tej funkcji w sytuacji, w której praktyka Miasto Lublin w obszarze równego traktowania pozostaje w sprzeczności z wartościami, za które miałam odpowiadać. Nie mogę również zachęcać osób należących do grup narażonych na dyskryminację do zaufania instytucjom miejskim, jeżeli sama, współpracując z ESK w obszarze inkluzywności, muszę podejmować kolejne działania prawne i administracyjne, aby doprowadzić do pełnego wykonania prawomocnego wyroku dotyczącego między innymi przestrzegania Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej” – napisała w oświadczeniu.

– Miasto, między innymi w kontekście ESK 2029, głosi wiele wzniosłych słów o tolerancji, równości i otwartości, ale praktyka mija się z teorią – ocenia Sienkiewicz-Prochowicz, wskazując, że prezydent Krzysztof Żuk (KO) odmówił patronatu nad tegorocznym Marszem Równości, który przejdzie ulicami Lublina 17 października (w 2018 roku zakazał organizacji jego pierwszej edycji; jego decyzję uchylił dopiero sąd – red.). – W myśl przyjętych zasad, nie przyznajemy honorowych patronatów wydarzeniom o charakterze marszów i pochodów – napisała Beata Pietryczuk z Urzędu Miasta w odpowiedzi na pytania Radia TOK FM. Marsz dostał za to oficjalny patronat Komisji Europejskiej w Polsce.

– To dla Ratusza nadal jest jakiś wstydliwy temat – dodaje nasza rozmówczyni. – Mam jednak nadzieję, że miasto w końcu odrobi lekcję z równouprawnienia.

Jak mówi nam Sienkiewicz-Prochowicz ze strony urzędu nie było żadnej reakcji na jej rezygnację z funkcji oficerki. Z kolei na stronie ESK 2029 zamieszczono wpis: „Ze zrozumieniem przyjmujemy powody tej decyzji. Wierzymy, że kultura zaczyna się od szacunku dla drugiego człowieka – jego godności, wolności, tożsamości oraz prawa do życia rodzinnego. Są to wartości, które stanowią fundamentalną część europejskiego dziedzictwa i są ważnym elementem programu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029. Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz była i pozostaje ważną osobą dla naszego zespołu. Jej zaangażowanie w budowanie ESK Lublin 2029, a w szczególności w rozwijanie obszaru inkluzywności, ma ogromne znaczenie” – czytamy w stanowisku.

Transkrypcja nie kończy walki

Lublinianki zapowiadają, że uzyskanie polskiego aktu małżeństwa nie kończy ich walki o kolejne prawa. Już w tej chwili mogą korzystać wspólnie ze świadczeń ZUS i NFZ. Również Bank Gospodarstwa Krajowego zmienił wzory wniosków o udział w programie mieszkanie bez wkładu własnego, by mogły z niego skorzystać również małżeństwa tej samej płci. – W kolejnych tygodniach złożymy wniosek do urzędu skarbowego o indywidualną interpretację, czy możemy wspólnie rozliczać się podatkowo – dodaje Jolanta. – Najpierw musimy jednak odpocząć po ostatniej batalii z USC w Lublinie – przyznaje.

Alicja i Jolanta nie są jedyną parą jednopłciową, która uzyskała transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa. Podobny dokument ma już także inna para, której sprawa była w zawieszeniu do czasu sądowego rozstrzygnięcia i interpretacji przepisów. – Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego do USC w Lublinie nie wpłynęły nowe wnioski o transkrypcję aktów małżeństw par jednopłciowych zawartych za granicą – informuje Beata Pietruczuk.